Social media

Wiadomości z regionu

Wielkanocne zwyczaje na kielecczyźnie. Poznaj te znane i te nieco zapomniane…

Opublikowano

-

fot. Starostwo Powiatowe w Kielcach / powiat.kielce.pl

Śmigus-dyngus czy ozdabianie jaj to popularne i kultywowane do dzisiaj zwyczaje związane z Wielkanocą. Mało kto z nas jednak pamięta, że odprawiano także choćby pogrzeb żuru i śledzia. O tych znanych i tych nieco zapomnianych zwyczajach wielkanocnych przypomina Starostwo Powiatowe w Kielcach.

Na stronie urzędu opublikowany został wywiad z etnolog Katarzyną Dubeltowicz z Muzeum Wsi Kieleckiej.

Publikujemy go poniżej.



Święcenie pokarmów – jaka jest symbolika tego, co wkładamy do koszyczka i jak bardzo jego dzisiejsza zawartość różni się od tej z przeszłości?

Katarzyna Dubeltowicz: W święconce powinny znajdować się: chleb, mięso, jaja – również te zdobione, chrzan, masło, ciasto i sól. W koszyczku swoje miejsce ma też baranek – symbol Chrystusa – zrobiony z ciasta lub cukru. Głównym i najważniejszym symbolicznym pokarmem znajdującym się w święconce są oczywiście jaja. Jajko, które nie przypomina nic żywego, zamienia się w maleńkie pisklę.

Podobnie otaczająca nas zimowa, martwa przyroda, pokonuje zimę, wygrywa, „przyjmując” wiosnę. Idąc tym tropem, w religii chrześcijańskiej jajka przypominają o zmartwychwstaniu Jezusa, jego ponownym przyjściu na świat i pokonaniu śmierci. Zatem również skorupki z poświęconych jajek nabierały niezwykłej mocy – nie wyrzucano ich, lecz rozrzucano na polu, aby chronić zbiory przed szkodnikami. Podawano je także kurczętom, w ostateczności palono, podobnie jak poświęconą palemkę.

Pogrzeb żuru i śledzia – jak wyglądał ten zwyczaj?

Zapomniany już niemal pogrzeb śledzia i żuru odbywał się w Wielki Piątek. Dzień ten był wyjątkowy, bo jednocześnie był pełen głębokiej zadumy, w domach na znak żałoby zasłaniano lustra i zatrzymywano zegary, odbywały się czuwania, jak po śmierci domownika. Z drugiej strony, w kontrze do tego nastroju, rozpoczynały się niemal wesołe pożegnania postu i umartwiania się, towarzyszących ludziom przez czas Wielkiego Postu.

Na Kielecczyźnie na czele pochodu młodych ludzi szedł chłopiec – na plecach przywiązywano mu pełen resztek i śmieci garnek, który był następnie rozbijany na nieszczęśniku. Znaczenie tego wydarzenia jest oczywiste: grzebano, tłuczono i rozrzucano potrawy, które zdążyły już wszystkim dotrzymującym postu obrzydnąć. Resztki i odpadki z poprzednich dni oraz czystego żuru lądowały na ziemi oraz, oczywiście, na niosącym je chłopcu.



Malowanie jaj – jaka forma ich ozdabiania była najpopularniejsza na Kielecczyźnie?

Najpopularniejsze techniki zdobienia jaj na Kielecczyźnie były stosunkowo skromne. Jajka były barwione w naturalnych środkach, a z upływem czasu również w barwnikach syntetycznych. Do naturalnego barwienia używano łupin cebuli, buraków, kory dębu, młodego jęczmienia czy czerwonej kapusty.

Takie kolorowe jajka można było później ozdobić drapanymi delikatnie na skorupce wzorami, używając noża, kozika lub specjalnych skrobaczek przypominających skalpele. Taką drapankę należało później naoliwić, nadając jej blask i głębię kolorów.

Śmigus-dyngus – dlaczego oblewano się wodą?

Korzenie śmigusa-dyngusa, czyli popularnego „lejka”, sięgają daleko do wierzeń poprzedzających nastanie chrześcijaństwa. Czas przedwiośnia i wiosny, podczas którego wypada Wielkanoc, był pełen zabiegów i obrzędów, których głównym celem było pogrzebanie zimy kojarzonej ze śmiercią. Dlatego odwoływano się do obrzędów mających symbolicznie przyspieszyć nadejście wiosny, wśród nich znajdował się lany poniedziałek.

Na dawnej wsi oblewali się głównie młodzi ludzie, a konkretnie kawalerowie i chłopcy polewali panny i dziewczęta. Panna najbardziej zlana miała największe powodzenie. Nie znaczyło to jednak, że zwyczaj dotyczył tylko młodzieży. Nawet kropla wody miała siłę zmycia z każdego zimowej pustki, dlatego nikt nie powinien się boczyć z powodu polania wodą. Osoby dorosłe i starsze niekiedy spryskiwały innych pachnącymi wodami, perfumami kupowanymi na targach i odpustach.

 

Źródło: Starostwo Powiatowe w Kielcach
powiat.kielce.pl

Wiadomości z regionu

Tłumy na giełdzie w Miedzianej Górze. Dyrektor KCK publikuje nagranie i pyta gdzie są służby

Opublikowano

-

fot. facebook / Augustyna Nowacka

„Giełda w Miedzianej Górze, jedna osoba przy drugiej, mam wrażenie że jest tam kilkanaście tysięcy osób, pasy drogowe zajęte, zero odstępów” – relacjonowała w niedzielę Augustyna Nowacka, dyrektor Kieleckiego Centrum Kultury. Zamieściła filmy nagrane z samochodu stojącego w korku na drodze krajowej nr 74. (więcej…)

Czytaj dalej

Policja

Kolejny kierowca wyskoczył na rondzie w Cedzynie. Auto wzbiło się w powietrze i wylądowało za skrzyżowaniem

Opublikowano

-

fot. Google Street View

Kolejny kierowca… nie zauważył ronda w podkieleckiej Cedzynie. W nocy z soboty na niedzielę na znajdującą się na środku ronda wyspę najechał mercedes, wskutek czego auto wzbiło się w powietrze i zatrzymało się na barierach energochłonnych po drugiej stronie skrzyżowania. (więcej…)

Czytaj dalej

Turystyka

Teren wokół Dębu Bartka czekają duże zmiany. Gmina rusza z inwestycją

Opublikowano

-

fot. Urząd Gminy Zagnańsk

Teren wokół najsłynniejszego polskiego drzewa – Dębu Bartka w Zagnańsku zostanie zagospodarowany. Powstanie ścieżka przyrodniczo-edukacyjna, parking, plac zabaw i strefa dla seniora. Na inwestycję gmina dostała prawie 2,2 mln złotych unijnego dofinansowania. (więcej…)

Czytaj dalej

Straż pożarna

Duże straty po pożarze szkoły w Cedzynie koło Kielc. Jest oświadczenie dyrektorki [WIDEO, ZDJĘCIA]

Opublikowano

-

fot. PSP Kielce / OSP Leszczyny

Budynek szkoły w Cedzynie, który w piątek częściowo spłonął, został wyłączony z użytkowania. O decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego poinformowała w oświadczeniu dyrektor placówki Ewa Krajcarz. (więcej…)

Czytaj dalej

Wiadomości z Kielc

Wodociągi Kieleckie ostrzegają: nie pijcie wody ze źródełek. „Możecie się poważnie rozchorować”

Opublikowano

-

ZDJĘCIE ILUSTRACYJNE fot. pixabay / CC0 Creative Commons

„Kielczanie, nie pijcie wody z tzw. źródełek! Możecie się poważnie rozchorować” – ostrzegają Wodociągi Kieleckie. To reakcja na artykuł Echa Dnia, w którym opisano „niezwykłą moc” źródełek, które biją w regionie świętokrzyskim. Okazuje się, że wiele osób czerpie z nich wodę do picia, wierząc w lecznicze właściwości. (więcej…)

Czytaj dalej

Turystyka

Turystyczna ścieżka oprowadzi po grodzisku w świętokrzyskiej Wiślicy. Prace ruszą w tym roku [WIZUALIZACJE]

Opublikowano

-

fot. wislica.pl

Ścieżka historyczna ma być nową atrakcją Wiślicy w powiecie buskim. Gminie udało się pozyskać na ten cel dotacje z Ministerstwa Kultury oraz z Regionalnego Programu Operacyjnego. Warty ponad 6 milionów złotych projekt ma na celu ułatwienie zwiedzania grodziska, które należy do najcenniejszych i najbardziej prestiżowych zabytków tego typu w Polsce. (więcej…)

Czytaj dalej

Najnowsze informacje

Wiadomości z Kielc8 godzin temu

Awantura w kolejce do punktu szczepień w Kielcach. Musiała interweniować Policja

Kielecka Policja interweniowała w sprawie awantury do której doszło w kolejce do punktu szczepień przed przychodnią Zdrowie na ulicy Warszawskiej....

Policja9 godzin temu

Są zarzuty dla mieszkańca Kielc, który próbował uprowadzić dziecko! Sąd odmówił aresztowania

Sąd Rejonowy w Kielcach odrzucił wniosek prokuratury w sprawie tymczasowego aresztowania dla 31-latka, który w czwartek próbował uprowadzić napotkanego na...

Straż miejska15 godzin temu

Uwaga na place zabaw w Kielcach. Straż Miejska alarmuje, że korzystanie z nich może być groźne dla dzieci [ZDJĘCIA]

Funkcjonariusze Straży Miejskiej w Kielcach rozpoczęli kontrole terenów rekreacyjnych i placów zabaw dla dzieci. Już wyniki pierwszych działań są zatrważające....

Wiadomości z Kielc16 godzin temu

Na kieleckim Szydłówku powstanie 20 łąk kwietnych. Mieszkańcy mogą wskazać lokalizacje

Na kieleckim Szydłówku powstanie 20 łąk kwietnych. Projekt zostanie zrealizowany dzięki głosom mieszkańców miasta w ramach Kieleckiego Budżetu Obywatelskiego. Poza...

Policja18 godzin temu

Rozbój w Dolinie Silnicy. Mężczyzna w biały dzień został napadnięty i okradziony

Do rozboju na 64-latku doszło w niedzielne popołudnie w rejonie Doliny Silnicy w Kielcach. Mężczyzna został zaatakowany przez dwóch napastników,...

Wiadomości z regionu1 dzień temu

Tłumy na giełdzie w Miedzianej Górze. Dyrektor KCK publikuje nagranie i pyta gdzie są służby

„Giełda w Miedzianej Górze, jedna osoba przy drugiej, mam wrażenie że jest tam kilkanaście tysięcy osób, pasy drogowe zajęte, zero...

Wiadomości z Kielc2 dni temu

Trzy punkty masowych szczepień powstaną w Kielcach. Miasto podało gdzie

Władze Kielc zapowiedziały otworzenie trzech punktów masowych szczepień. Mają one wzmocnić działanie 26 punktów szczepień przeciw COVID-19, które już działają w...

Policja2 dni temu

Kolejny kierowca wyskoczył na rondzie w Cedzynie. Auto wzbiło się w powietrze i wylądowało za skrzyżowaniem

Kolejny kierowca… nie zauważył ronda w podkieleckiej Cedzynie. W nocy z soboty na niedzielę na znajdującą się na środku ronda...

Policja2 dni temu

Dwaj wędkarze pobici nad zalewem w Cedzynie. Sprawcy zaatakowali ich belkami i próbowali utopić

Dwaj mężczyźni – 30 i 32-latek – zostali dotkliwie pobici nad zalewem w Cedzynie koło Kielc. Do awantury doszło w...

Wiadomości z Kielc2 dni temu

Miasto Kielce nadal chce organizować festiwal disco-polo? Rozmowy z TVP trwają

Urząd Miasta Kielce prowadzi wstępne rozmowy z Telewizją Polską na temat organizacji kolejnej edycji festiwalu disco-polo na Kadzielni. Dotychczasowa umowa,...

Wiadomości z Kielc2 dni temu

Nowe ronda na ul. Witosa będą nazwane imionami zasłużonych dla Kielc kobiet. Wyboru patronek dokonali mieszkańcy

Mieszkańcy Kielc wybrali w głosowaniu pięć kobiet, które ich zdaniem zasługują na upamiętnienie w przestrzeni miejskiej. Najwięcej głosów zdobyły: Joanna...

Turystyka2 dni temu

Teren wokół Dębu Bartka czekają duże zmiany. Gmina rusza z inwestycją

Teren wokół najsłynniejszego polskiego drzewa – Dębu Bartka w Zagnańsku zostanie zagospodarowany. Powstanie ścieżka przyrodniczo-edukacyjna, parking, plac zabaw i strefa...

Wiadomości z Kielc3 dni temu

Spalony Lidl niebawem będzie odbudowany. W pobliżu ruszyła też budowa kolejnego [ZDJĘCIA]

Firma Lidl Polska przygotowuje się do odbudowy marketu przy ul. Piekoszowskiej w Kielcach, który doszczętnie spłonął 24 sierpnia. Teren został...

Straż pożarna3 dni temu

Duże straty po pożarze szkoły w Cedzynie koło Kielc. Jest oświadczenie dyrektorki [WIDEO, ZDJĘCIA]

Budynek szkoły w Cedzynie, który w piątek częściowo spłonął, został wyłączony z użytkowania. O decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego poinformowała...

Wiadomości z Kielc3 dni temu

Wodociągi Kieleckie ostrzegają: nie pijcie wody ze źródełek. „Możecie się poważnie rozchorować”

„Kielczanie, nie pijcie wody z tzw. źródełek! Możecie się poważnie rozchorować” – ostrzegają Wodociągi Kieleckie. To reakcja na artykuł Echa...

Turystyka4 dni temu

Turystyczna ścieżka oprowadzi po grodzisku w świętokrzyskiej Wiślicy. Prace ruszą w tym roku [WIZUALIZACJE]

Ścieżka historyczna ma być nową atrakcją Wiślicy w powiecie buskim. Gminie udało się pozyskać na ten cel dotacje z Ministerstwa...

Wiadomości z regionu4 dni temu

Lekarze z Warszawy walczą o życie młodej matki ze świętokrzyskiego. Jest w ciężkim stanie z powodu zakażenia koronawirusem

Lekarze z Centralnego Szpitala Klinicznego MSWiA w Warszawie walczą o życie młodej matki ze Starachowic w województwie świętokrzyskim. Kobieta urodziła...

Turystyka5 dni temu

Moda na tężnie solankowe. W świętokrzyskiem stanęła kolejna, a niebawem ruszy budowa następnych

Jak grzyby po deszczu powstają w regionie świętokrzyskim nowe tężnie solankowe. Po Ćmielowie, Rytwianach i Sandomierzu właśnie została wybudowana w...

Drogi i komunikacja5 dni temu

Ruszyły remonty kieleckich chodników. Drogowcy podali wykaz ulic przy których będą pracować

W Kielcach rozpoczęły się zaplanowane na ten rok remonty chodników. Na tego typu inwestycje Miejski Zarząd Dróg przeznaczył ok. 3,4...

Wiadomości z Kielc5 dni temu

W Kielcach powstał bank tlenu. Na wypadek gdyby zabrakło go w szpitalach

Na terenie Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Kielcach utworzony został bank tlenu.  Ma być wsparciem dla szpitali i zakładów...

Wydarzenia5 dni temu

Kielecki Rynek zamienił się w plan filmowy. Efekty zobaczymy niebawem w telewizji [WIDEO]

Na kieleckim Rynku nagrywane były sceny do spektaklu Teatru Telewizji pt. „Zakładnicy” w reżyserii Jacka Sołtysiaka. Ze względu na pracę...

Drogi i komunikacja5 dni temu

Remont na kieleckim Barwinku. Prace potrwają do końca lipca

Trwa drugi etap remontu ulicy Barwinek w Kielcach. To kontynuacja prac rozpoczętych w 2019 roku, kiedy udało się wymienić nawierzchnię...

Wiadomości z regionu6 dni temu

Kupujemy coraz więcej samochodów. W kieleckim Starostwie rejestrują o prawie 100 proc. więcej niż rok temu

Bardzo duży wzrost liczby rejestrowanych samochodów w powiecie kieleckim. Z danych Starostwa Powiatowego wynika, że w pierwszym kwartale tego roku...

Wiadomości z Kielc6 dni temu

Liczba zajętych łóżek w świętokrzyskich szpitalach pierwszy raz przekroczyła półtora tysiąca

1528 łóżek zajętych jest obecnie w świętokrzyskich szpitalach przez pacjentów z covid-19 – wynika z najnowszego raportu Urzędu Wojewódzkiego w...

Wiadomości z regionu6 dni temu

Nie żyje Andrzej Konopacki, znany przewodnik świętokrzyski i animator kultury. Był zakażony koronawirusem

Nie żyje Andrzej Konopacki, ceniony przewodnik PTTK i animator kultury.

Reklama

Z kraju i ze świata

Przeczytaj też

Wiadomości z Kielc1 tydzień temu

Studenci będą pomagać w szpitalu w Targach Kielce. Wiemy ile osób się zgłosiło

Około 50 studentów z kierunku lekarskiego i po 20 osób z pielęgniarskiego i ratownictwa medycznego zgłosiło się do pracy w...

Drogi i komunikacja1 tydzień temu

Kielecki ZTM zawiesza na czas świąt kilka linii autobusowych. Autobusy zostaną w zajezdni

Zarząd Transportu Miejskiego w Kielcach zapowiada ograniczenia w kursowaniu autobusów w okresie świątecznym. Kilka linii zostanie całkowicie zawieszonych.

Wiadomości z regionu2 tygodnie temu

„Mayonnaise Kielecki” hitem za oceanem. W polskim sklepie w Pensylwanii sprzedaje się jak ciepłe bułeczki

Polacy w Stanach oraz sami Amerykanie zachwycają się smakiem Majonezu Kieleckiego. Bez problemu można go dostać w polskich sklepach, których...

Wiadomości z Kielc2 tygodnie temu

Piątek: Prawie 1500 osób z covid-19 w świętokrzyskich szpitalach. Są też 864 nowe zakażenia

W piątek (2 kwietnia) Ministerstwo Zdrowia potwierdziło ponad 30,5 tys. nowych zachorowań na covid-19.  W województwie świętokrzyskim odnotowano 864 nowe...

Wiadomości z Kielc2 tygodnie temu

Kolej linowa na Kadzielni? Automaty z napojami w MPK? Zobacz kielecki przegląd prima aprilisowy

Kieleckie instytucje przygotowały żarty z okazji prima aprilis. Przygotowaliśmy dla Was przegląd wpisów i artykułów, które opublikowane zostały 1 kwietnia.

Drogi i komunikacja2 tygodnie temu

Megafonistki niebawem znikną z kieleckiego dworca. Pociągi zapowie komputer

Kobiece głosy zapowiadające przyjazd pociągów już niebawem znikną z dworca kolejowego w Kielcach. Zastąpią je automatycznie zapowiedzi generowane przez syntezator...

Wiadomości z regionu2 tygodnie temu

Chcesz zrobić darmowy test na koronawirusa? W czasie świąt punkt w Podzamczu będzie nieczynny

W okresie świątecznym laboratoria wykonujące testy na obecność koronawirusa będą pracować w ograniczonym zakresie.

Wiadomości z regionu2 tygodnie temu

Chorzy ze Śląska trafią do świętokrzyskich szpitali? Minister Zdrowia: „Sytuacja jest krytyczna”

Już 1449 łóżek zajętych jest w świętokrzyskich szpitalach przez pacjentów chorych na covid-19 – wynika z najnowszych danych Urzędu Wojewódzkiego...

Popularne artykuły