Connect with us

Z kraju i ze świata

Wirusolog o perspektywie szczepionki przeciw COVID-19 i pracach Polaków, które mogą w tym pomóc

Opublikowano

-

ZDJĘCIE ILUSTRACYJNE fot. pixabay / CC0 Creative Commons

Prace nad nowymi, bezpiecznymi szczepionkami mogą trwać nawet 10-15 lat; trudno to zmieścić w roku czy dwóch – mówi wirusolog, dr hab. Ewelina Król. Wraz z zespołem naukowców z Gdańska prowadzi ona prace, których efekty można będzie wykorzystać w potencjalnym preparacie chroniącym ludzi przed SARS-CoV-2.

Dr hab. Ewelina Król pracuje w Zakładzie Szczepionek Rekombinowanych Międzyuczelnianego Wydziału Biotechnologii Uniwersytetu Gdańskiego i Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.



Jakie są szanse na powstanie szczepionki przeciw SARS-CoV-2? Mimo prowadzonych wcześniej badań nie ma szczepień przeciwko SARS i MERS.

Mamy teraz do czynienia z pandemią o dużym zasięgu. SARS i MERS oryginalnie pochodziły z Azji i były to choroby o wysokiej śmiertelności, ale o ograniczonym zasięgu. Wirus MERS wciąż krąży w populacji, natomiast epidemia wirusa SARS trwała krótko. Mimo tego prowadzono intensywne badania nad szczepionką, choć po wygaśnięciu epidemii firmy farmaceutyczne się z nich wycofały. Przestało się to po prostu opłacać. To prawdopodobnie był błąd, bo teraz widać, że korzystamy z wyników tamtych badań.

Teraz będzie inaczej?

Myślę, że szczepionka powstanie. Na przykład firma Moderna prowadzi obiecujące badania nad szczepionką opartą o mRNA. Jednak nie wiadomo, jak potoczą się jej losy. W pierwszej fazie badań klinicznych wzięło udział 45 ochotników. Według udzielonych informacji, u ośmiu pojawiły się przeciwciała chroniące przed wirusem. Jednak firma nie podała, czy u pozostałych uczestników te przeciwciała nie powstały, czy jeszcze nie zostali oni w pełni przebadani. Jeśli szczepionka zadziałała tylko u 8 osób spośród 45 – nie daje to dużych nadziei na jej wystarczającą skuteczność, która pozwoli wprowadzić ją na rynek. Prace nad kolejną szczepionką, tym razem opartą na wektorze adenowirusowym, prowadzone przez firmę AstraZeneca, są również bardzo zaawansowane.

Na czym polega największa trudność?

Trudności jest kilka. Po pierwsze wirusy są bardzo zmienne. Jeśli mielibyśmy dostępną szczepionkę przeciw jednemu koronawirusowi – nie oznacza to, że moglibyśmy jej użyć przeciwko innemu. Zazwyczaj musimy mieć nową szczepionkę dla każdego patogenu. Drugi kłopot wiąże się z tzw. wzmocnieniem infekcji zależnym od przeciwciał (ang. antibody-dependent enhancement – ADE).

Na czym to polega?

Szczepionki przeciwko koronawirusom opierają się zwykle na konkretnym białku wirusa – glikoproteinie S, zwaną też białkiem spike. Prowokuje ono układ immunologiczny zakażonego człowieka do produkcji licznych przeciwciał, atakujących wirusa. Niestety powoduje też powstawanie przeciwciał, które mają niski poziom neutralizacji wirusa i łączą się z nim w taki sposób, że wirus łatwiej wnika do niektórych komórek. Zatem zamiast chronić przed infekcją – takie przeciwciała ją napędzają. Tak zaszczepiony człowiek przechodziłby chorobę jeszcze ciężej. Podobny problem dotyczył wycofanej szczepionki przeciwko wirusowi dengi.



Można tę przeszkodę jakoś pokonać?

Rozwiązanie może polegać na takiej modyfikacji białka spike, aby spowodować powstawanie przeciwciał ochronnych – i jednocześnie tylko w minimalnym stopniu prowokować powstawanie przeciwciał wzmacniających zakażenie.

Czy tym właśnie Państwo zajmują się w swojej pracy?

Na prace nad tego typu modyfikacją białka strukturalnego spike uzyskaliśmy grant z Narodowego Centrum Nauki, w programie Szybka Ścieżka dostępu do funduszy na badania nad COVID-19.

W szczepionce podawałoby się właśnie tak zmodyfikowane białko?

Podanie oczyszczonego białka może być jednym z rozwiązań – jednak nie zawsze najlepszym, ponieważ białko oddzielone od reszty białek wirusa może mieć nieco inny kształt, niż w połączeniu z nimi. Nasz zespół pracuje nad opracowaniem tzw. cząstek wirusopodobnych. W uproszczeniu można powiedzieć, że to taki płaszcz wirusa, ale bez materiału genetycznego w środku. Składa się z różnych białek, które imitują naturalną strukturę. Jednocześnie – ponieważ takie puste otoczki wirusowe nie zawierają materiału genetycznego – mogą pobudzać układ odpornościowy, nie powodując zakażenia. Chcemy tworzyć takie cząstki ze zmodyfikowanym białkiem spike, które będą produkowane zarówno w komórkach ssaczych, jak i owadzich.

PAP: Jeśli się uda, co dalej?

Jako jednostka naukowa prowadzimy badania podstawowe. Nasz wynalazek – już po dopracowaniu – chcemy wstępnie przetestować na myszach. Jednak nie dysponujemy funduszami nawet na rozpoczęcie badań przedklinicznych, czyli testów na kolejnym modelu zwierzęcym. Tymczasem po tym etapie konieczne są zawsze ogromnie kosztowne badania kliniczne. Jeśli uda się nam osiągnąć sukces, będziemy szukali firmy farmaceutycznej, z którą możemy rozpocząć współpracę.

PAP: Jaka jest szansa, że takie firmy będą zainteresowane Państwa technologią?

Jeśli nasz potencjalny preparat szczepionkowy będzie skuteczny w badaniach z użyciem modelu mysiego – to myślę, że jest duża ze względu na potencjalny zysk. Rozwijane przez nas podejście może być też skuteczne w odniesieniu do ewentualnych przyszłych pandemii. Białka spike są bowiem do siebie podobne u różnych koronawirusów. Może więc udałoby się nawet stworzyć uniwersalną szczepionkę przeciwko koronawirusom, ale to daleko idące plany.



Na podstawie tego, co Pani powiedziała o cząstkach wirusopodobnych, można odnieść wrażenie, że są bardzo bezpieczne. Jak wypadają pod tym względem w porównaniu do innych typów szczepionek?

Szczepionki oparte na cząstkach wirusopodobnych są bezpieczne, gdyż – jak wspomniałam – nie zawierają materiału genetycznego wirusa. Ponadto takie szczepionki są już dopuszczone przez Agencję Żywności i Leków (ang. Food and Drug Administration – FDA) i wprowadzone na rynek. Cząstki wirusopodobne stosuje się np. w szczepionkach przeciwko zapaleniu wątroby typu B czy wirusowi brodawczaka ludzkiego. Tymczasem np. szczepionki oparte na mRNA, takie jak wspomniana szczepionka opracowywana przez firmę Moderna, nie zostały jeszcze dopuszczone do stosowania u ludzi.

Nad jakimi szczepionkami przeciw COVID-19 pracuje się jeszcze na świecie?

Przekrój jest duży. Najbardziej zaawansowane są prace nad wspomnianymi preparatami opartymi na mRNA, ponieważ metoda ich produkcji jest krótka – oraz nad szczepionkami opartymi na wektorach adenowirusowych. Adenowirusy (jedna z rodzin wirusów – PAP) są wektorem wprowadzającym obce geny do organizmu gospodarza. W efekcie tego zabiegu gospodarz zaczyna produkować określone białko, które pobudza układ odpornościowy. Są też testowane różne podejścia do uzyskiwania cząstek wirusopodobnych, które produkuje się np. w komórkach drożdży, owadzich czy ssaczych. Są też badane szczepionki oparte na samym DNA. Tutaj pojawiają się jednak obawy, że takie fragmenty DNA mogłyby wbudowywać się do genomu, czego nie chcemy.

Patrząc na te wszystkie badania, jak by Pani oszacowała czas, który dzieli nas od powstania pierwszej szczepionki?

Trudno na takie pytanie odpowiedzieć, ale raczej nie będzie to za rok. Po badaniach podstawowych, takich jak np. nasze, prowadzi się testy przedkliniczne, potem konieczne są trzy fazy badań klinicznych. W pierwszej preparat testuje się na niewielkiej grupie zdrowych ochotników, w drugiej fazie biorą udział setki osób, a w trzeciej tysiące. W zwykłym trybie każda faza badania klinicznego trwa średnio dwa lata. Badania podstawowe – jeśli zaczyna się od zera – trwają od 5 do 10 lat. Badania przedkliniczne, zależnie od modelu, obejmują dwie tury po 2 lub po 4 lata. W najdłuższym wariancie otrzymujemy więc ponad 20 lat.



Trudno taki czas nawet odnieść do jednego roku…

W przypadku wspomnianej na początku szczepionki opartej na mRNA, przeskoczono od razu do pierwszej fazy badań klinicznych i w przyspieszonym tempie rozpoczęto drugą. Procedury w przypadku pandemii są czasami skracane, aby w miarę szybkim tempie stworzyć szczepionkę. Bezpieczeństwo jest jednak najważniejsze i nikt nie podpisze się pod czymś, co nie jest w 100 proc. bezpieczne.

Jednocześnie, ponieważ szczepionki wykorzystujące mRNA w ogóle jeszcze nie zostały dopuszczone do stosowania u ludzi, twórcy preparatu muszą szczególnie dobrze wykazać, że jest on bezpieczny. Powstaje więc kłopot.

Zatem nawet jeśli skrócimy drugą fazę badań klinicznych, trzeba będzie przeprowadzić testy na tysiącach ochotników w fazie trzeciej. Jak już wspomniałam, nawet gdyby badania kliniczne udało się przeprowadzić nie w cztery, a nawet w dwa lata – to trzeba pamiętać, że gotową szczepionkę trzeba wyprodukować na masową skalę. Będzie w tym celu musiała rozbudować infrastrukturę – postawić nowe, wielkie fabryki. Myślę więc, że gotowa szczepionka w 12 miesięcy to raczej taka „gwiazdka z nieba”. To raczej mało realne.

 

ŹRÓDŁO: PAP
Rozmawiał Marek Matacz

Z kraju i ze świata

Czym jest Scrum i jak zostać Scrum Masterem?

Opublikowano

-

Obecnie zarządzanie projektami stanowi klucz do odpowiedniego kierowania produkcją produktu dla klienta. To właśnie odpowiednie zorganizowanie pracy całego zespołu może świadczyć o prawdziwej przewadze konkurencyjnej firmy a dodatkowo pełnego zadowolenia klienta z produktu. (więcej…)

Czytaj dalej

Z kraju i ze świata

Przestępstwa w przedsiębiorstwach – zapobieganie oszustwom podatkowym

Opublikowano

-

Prawo polskie przewiduje zapobieganie uchylaniu się od opodatkowania, czyli celowe i nielegalne obchodzenie przepisów podatkowych w celu uniknięcia zobowiązania podatkowego. Można porównać to z unikaniem podatków, które jest jednak legalną metodą minimalizacji zobowiązań podatkowych. (więcej…)

Czytaj dalej

Wiadomości z regionu

Wrócą festiwale i duże koncerty? Decyzja będzie ogłoszona niebawem

Opublikowano

-

ZDJĘCIE ILUSTRACYJNE fot. pixabay / CC0 Creative Commons

Prawdopodobnie już od 17 lipca dozwolone będzie organizowanie koncertów i festiwali na świeżym powietrzu, bez limitu 150 osób – podało w środę radio RMF FM. (więcej…)

Czytaj dalej

Z kraju i ze świata

Odporność zbiorowa na COVID-19 może pojawiać się szybciej niż zakładano

Opublikowano

-

ZDJĘCIE ILUSTRACYJNE fot. pixabay / CC0 Creative Commons

Według nowych analiz społeczeństwo nabierze naturalnej odporności przeciwko SARS-Cov2 już przy odsetku 43 proc. odpornych osób w populacji – a nie przy 60 proc., jak wcześniej zakładano. Naukowcy uznają to za dobrą wiadomość, ale zastrzegają, by liczby te traktować orientacyjnie. (więcej…)

Czytaj dalej

Z kraju i ze świata

W. Brytania: piwo w pubie tylko po podaniu nazwiska i danych kontaktowych

Opublikowano

-

ZDJĘCIE ILUSTRACYJNE fot. pixabay / CC0 Creative Commons

Do zamówienia piwa w pubach, po ich otwarciu w Anglii od 4 lipca, konieczne będzie podanie nazwiska i danych kontaktowych, które będą przechowywane przez właścicieli przez 21 dni – przewidują opublikowane w środę wytyczne brytyjskiego rządu. (więcej…)

Czytaj dalej

Z kraju i ze świata

W Szwecji koronawirus nie ustępuje. Upały dodatkowym zagrożeniem

Opublikowano

-

ZDJĘCIE ILUSTRACYJNE fot. pixabay / CC0 Creative Commons

Koronawirus w Szwecji nie ustępuje; bilans ofiar śmiertelnych Covid-19 wzrósł w ciągu doby o 39, do 5 161, a liczba potwierdzonych przypadków o 1 905, do 60 837. Dodatkowym problemem w domach opieki są zagrażające pensjonariuszom upały. (więcej…)

Czytaj dalej

Najnowsze informacje

Kieleckie absurdy14 godzin temu

W Końskich można podziwiać… stolik przy którym siedział Andrzej Duda

Władze Powiatu Koneckiego upamiętniły wizytę w mieście prezydenta Andrzeja Dudy. W budynku Starostwa Powiatowego, którym kierują działacze PiS, można podziwiać…...

Drogi i komunikacja14 godzin temu

Dodatkowe 200 tys. złotych do przebudowy dworca. Pieniądze pójdą na ułatwienia dla niepełnosprawnych

Prezydent Kielc zamierza dołożyć 200 tysięcy złotych z budżetu miasta do trwającej przebudowy dworca autobusowego na ul. Czarnowskiej. Pieniądze mają...

Polityka20 godzin temu

Jak głosowały kieleckie osiedla? Kto za Dudą, kto za Trzaskowskim?

Wybory w Kielcach wygrał Rafał Trzaskowski uzyskując 52,34 proc. poparcia. Na Andrzeja Dudę zagłosowało 47,66 proc. uprawnionych – wynika z...

Wiadomości z Kielc1 dzień temu

Poniedziałek: Kolejny zgon osoby zakażonej koronawirusem. Mamy też nowe dane o hospitalizowanych w regionie

W poniedziałek w województwie świętokrzyskim odnotowano 3 nowe przypadki zakażenia koronawirusem. To dwóch mężczyzn i kobieta – mieszkańcy powiatu kieleckiego.

Wiadomości z Kielc1 dzień temu

Utrudnienia dla pacjentek szpitala na Czarnowie. Ruszył remont Kliniki Położnictwa i Ginekologii

W Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w Kielcach rozpoczął się remont Kliniki Położnictwa i Ginekologii. Z tego powodu, praca oddziału musiała ulec...

Polityka1 dzień temu

Oficjalnie: W Kielcach wygrywa Trzaskowski, w województwie Duda

Znamy już wyniki wyborów w regionie świętokrzyskim. Państwowa Komisja Wyborcza wprowadziła do systemu wszystkie protokoły ze świętokrzyskich miast i gmin.

Wiadomości z Kielc1 dzień temu

W Kielcach i okolicach wyłączą prąd. Zobacz harmonogram prac energetyków

PGE Dystrybucja przedstawiło harmonogram prac związanych z modernizacją swojej sieci. Mieszkańcy Kielc i okolic mogą się spodziewać okresowych wyłączeń prądu.

Kultura1 dzień temu

Stroje historyczne w miniaturze. Nowa propozycja kieleckiego muzeum

Historii mody na przestrzeni tysiąca lat jest poświęcona najnowsza wystawa w Muzeum Zabawek i Zabawy. Składa się na nią niemal...

Polityka2 dni temu

Sondażowe wyniki wyborów w regionie: Świętokrzyskie za Dudą, w kraju sytuacja niepewna

Wybory w województwie świętokrzyskim wygrał urzędujący prezydent Andrzej Duda. Według sondażowych danych z godziny 21, uzyskał 63,4 proc. poparcia. Z...

Wiadomości z Kielc2 dni temu

Niedziela: Ministerstwo Zdrowia informuje o dużym wzroście liczby zakażeń w kraju

Znów duży wzrost liczby zakażeń koronawirusem w Polsce – wynika z niedzielnego komunikatu Ministerstwa Zdrowia. W całym kraju potwierdzono aż...

Policja2 dni temu

Ojciec, syn i narkotyki. Policyjna akcja na osiedlu KSM

Zarzut posiadania marihuany usłyszał 61-latek oraz jego 31 letni syn, którzy wpadli w ręce funkcjonariuszy z wydziału do walki z...

Policja3 dni temu

Osiedle Sady: Atak na elewację, na oczach kamer monitoringu [ZDJĘCIA]

Kieleccy kryminalni zatrzymali dwóch nastolatków, którzy zniszczyli elewację budynku na osiedlu Sady w Kielcach. Chodzi o zdarzenie z początku z...

Drogi i komunikacja3 dni temu

Poznaj ciekawostki nowego dworca autobusowego w Kielcach [WIDEO]

Modernizacja dworca autobusowego w Kielcach już na ostatniej prostej. Na zewnątrz trwają prace wykończeniowe, porządkowana jest zieleń. Na peronach oraz...

Wiadomości z Kielc3 dni temu

Sobota: 13 ozdrowień w regionie świętokrzyskim, nie ma nowych zakażeń

Sobota to pierwszy od dawna dzień, kiedy w regionie świętokrzyskim nie potwierdzono ani jednego nowego przypadku zakażenia koronawirusem – wynika...

Wiadomości z regionu3 dni temu

Wakacyjna zabawa nad wodą zakończona wizytą w szpitalu. Ważny apel kieleckich lekarzy

Lekarze i fizjoterapeuci Centrum Pediatrii Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Kielcach apelują o zachowanie wyjątkowej rozwagi podczas korzystania z wypoczynku nad...

Policja3 dni temu

Oblali kwasem dwa samochody oraz hurtownię w Kielcach. Przestępczy duet zatrzymany przez policję

Długą listę zarzutów usłyszeli dwaj mieszkańcy Kielc, którzy zostali zatrzymani przez funkcjonariuszy z wydziału kryminalnego. Jak wynika z ustaleń śledczych...

Wiadomości z Kielc4 dni temu

Piątek: W regionie świętokrzyskim przybywa ozdrowieńców, ale są też nowe przypadki zakażeń

W piątek w województwie świętokrzyskim odnotowano 4 nowe przypadki zakażenia koronawirusem. To kobieta w sile wieku mężczyzna w sile wieku...

Policja4 dni temu

Miała odczarować dom przy użyciu jajek, ale… ukradła pieniądze. Starsza kobieta padła ofiarą wróżki

Tysiąc złotych straciła starsza kobieta z gminy Łubice w powiecie staszowskim w woj. świętokrzyskim, która padła ofiarą fałszywej wróżki. Ta...

Policja5 dni temu

17-latek kierował ciężarówką na trasie S7. Ojciec uczył go jeździć

Inspektorzy świętokrzyskiej Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymali ciężarówkę, którą prowadził… siedemnastolatek. Młody kierowca nie miał prawa jazdy. Przewoził artykuły spożywcze.

Wiadomości z Kielc5 dni temu

Kielecki radny organizuje akcję pomocy dla najuboższych mieszkańców Indii. Wiele rodzin dostało już jedzenie

Akcję pomocy dla najuboższych mieszkańców Indii organizuje kielecki radny Michał Braun. Prowadzona w internecie zbiórka przynosi już pierwsze efekty. W...

Wiadomości z regionu5 dni temu

Mały jubileusz ważnej kliniki. Lekarze ze szpitala na Czarnowie świętowali

Klinika Chirurgii Naczyniowej Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Kielcach świętowało swoje sześciolecie istnienia. Oddział, w krótkim czasie od powstania, uzyskał akredytację...

Drogi i komunikacja5 dni temu

Młody wandal uszkodził autobus miejski w Kielcach. Wszystko nagrały kamery monitoringu [ZDJĘCIA]

Młody wandal zdewastował jeden z nowych autobusów miejskich w Kielcach. Pomalował szyby i elementy wyposażenia, uszkodził też siedzenia. Wszystko na...

Wiadomości z Kielc5 dni temu

Czwartek: W woj. świętokrzyskim prawie 1500 osób objętych kwarantanną, w szpitalach przebywają 63 osoby

63 są aktualnie hospitalizowane w świętokrzyskich szpitalach z powodu zakażenia koronawirusem – wynika z informacji przekazanych przez Urząd Wojewódzki w...

Policja5 dni temu

Sołtys podkieleckiej miejscowości śmiertelnie postrzelony w głowę! Napastnik popełnił samobójstwo

Tragedia w podkieleckiej gminie Morawica. Nie żyje sołtys miejscowości Zbrza, który w środę został śmiertelnie postrzelony w głowę. 61-latek został...

Wiadomości z regionu6 dni temu

Wrócą festiwale i duże koncerty? Decyzja będzie ogłoszona niebawem

Prawdopodobnie już od 17 lipca dozwolone będzie organizowanie koncertów i festiwali na świeżym powietrzu, bez limitu 150 osób – podało...

Reklama

Z kraju i ze świata

Przeczytaj też

Dzieje się6 dni temu

W niedzielę historyczny spacer od Wietrzni do Zagórza. To gratka dla miłośników historii miasta

Gratka dla miłośników historii. W najbliższą niedzielę (12 lipca) będzie można poznać ciekawostki dotyczące przeszłości wschodnich rejonów Kielc.

Wiadomości z Kielc6 dni temu

Środa: Kolejny zgon spowodowany koronawirusem. Jest też dużo ozdrowień

W szpitalu zakaźnym w Starachowicach zmarł kolejny pacjent zakażony koronawirusem. To 69-letni mężczyzna z powiatu starachowickiego. Jest to już 41....

Samorząd6 dni temu

Duże zainteresowanie budżetem obywatelskim w Kielcach. Mieszkańcy zgłosili aż 183 projekty

Aż 183 projekty zgłosili mieszkańcy Kielc w ramach tegorocznej edycji budżetu obywatelskiego. Po raz pierwszy proces składania aplikacji trwał nie...

Wiadomości z Kielc7 dni temu

Zakład energetyczny będzie modernizował sieć. Sprawdź, gdzie nie będzie prądu

PGE Dystrybucja przedstawiło harmonogram prac związanych z modernizacją swojej sieci. Mieszkańcy Kielc i okolic mogą się spodziewać okresowych wyłączeń prądu.

Wiadomości z regionu7 dni temu

Dermatolodzy z Kielc przestrzegają: uważajcie na trujący barszcz Sosnowskiego!

Do Kliniki Dermatologii Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Kielcach zaczynają trafiać pacjenci, u których wystąpiły ostre reakcje toksyczne po kontakcie z...

Polityka7 dni temu

„Zwykli mieszkańcy” Końskich na debacie z prezydentem to w rzeczywistości partyjni działacze

Miało być spotkanie ze zwykłymi mieszkańcami Końskich i odpowiedzi na ich pytania. Do telewizyjnego studia podczas prezydenckiej debaty w Końskich...

Wiadomości z Kielc1 tydzień temu

Wtorek: Dużo ozdrowień, ale są też nowe przypadki zakażeń

We wtorek w województwie świętokrzyskim odnotowano 4 nowe przypadki zakażenia koronawirusem. To dwie dziewczynki i starsza kobieta z powiatu starachowickiego...

Wiadomości z Kielc1 tydzień temu

Urodzone w Kielcach trojaczki niebawem opuszczą szpital. Przy porodzie pracował zespół 20 lekarzy i pielęgniarek

Taki poród w regionie świętokrzyskim zdarza się raz na prawie 6,5 tysiąca! trojaczki, które przyszły na świat w Wojewódzkim Szpitalu...

Popularne artykuły