Connect with us

Z kraju i ze świata

Wirusolog o perspektywie szczepionki przeciw COVID-19 i pracach Polaków, które mogą w tym pomóc

Opublikowano

-

ZDJĘCIE ILUSTRACYJNE fot. pixabay / CC0 Creative Commons

Prace nad nowymi, bezpiecznymi szczepionkami mogą trwać nawet 10-15 lat; trudno to zmieścić w roku czy dwóch – mówi wirusolog, dr hab. Ewelina Król. Wraz z zespołem naukowców z Gdańska prowadzi ona prace, których efekty można będzie wykorzystać w potencjalnym preparacie chroniącym ludzi przed SARS-CoV-2.

Dr hab. Ewelina Król pracuje w Zakładzie Szczepionek Rekombinowanych Międzyuczelnianego Wydziału Biotechnologii Uniwersytetu Gdańskiego i Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.



Jakie są szanse na powstanie szczepionki przeciw SARS-CoV-2? Mimo prowadzonych wcześniej badań nie ma szczepień przeciwko SARS i MERS.

Mamy teraz do czynienia z pandemią o dużym zasięgu. SARS i MERS oryginalnie pochodziły z Azji i były to choroby o wysokiej śmiertelności, ale o ograniczonym zasięgu. Wirus MERS wciąż krąży w populacji, natomiast epidemia wirusa SARS trwała krótko. Mimo tego prowadzono intensywne badania nad szczepionką, choć po wygaśnięciu epidemii firmy farmaceutyczne się z nich wycofały. Przestało się to po prostu opłacać. To prawdopodobnie był błąd, bo teraz widać, że korzystamy z wyników tamtych badań.

Teraz będzie inaczej?

Myślę, że szczepionka powstanie. Na przykład firma Moderna prowadzi obiecujące badania nad szczepionką opartą o mRNA. Jednak nie wiadomo, jak potoczą się jej losy. W pierwszej fazie badań klinicznych wzięło udział 45 ochotników. Według udzielonych informacji, u ośmiu pojawiły się przeciwciała chroniące przed wirusem. Jednak firma nie podała, czy u pozostałych uczestników te przeciwciała nie powstały, czy jeszcze nie zostali oni w pełni przebadani. Jeśli szczepionka zadziałała tylko u 8 osób spośród 45 – nie daje to dużych nadziei na jej wystarczającą skuteczność, która pozwoli wprowadzić ją na rynek. Prace nad kolejną szczepionką, tym razem opartą na wektorze adenowirusowym, prowadzone przez firmę AstraZeneca, są również bardzo zaawansowane.

Na czym polega największa trudność?

Trudności jest kilka. Po pierwsze wirusy są bardzo zmienne. Jeśli mielibyśmy dostępną szczepionkę przeciw jednemu koronawirusowi – nie oznacza to, że moglibyśmy jej użyć przeciwko innemu. Zazwyczaj musimy mieć nową szczepionkę dla każdego patogenu. Drugi kłopot wiąże się z tzw. wzmocnieniem infekcji zależnym od przeciwciał (ang. antibody-dependent enhancement – ADE).

Na czym to polega?

Szczepionki przeciwko koronawirusom opierają się zwykle na konkretnym białku wirusa – glikoproteinie S, zwaną też białkiem spike. Prowokuje ono układ immunologiczny zakażonego człowieka do produkcji licznych przeciwciał, atakujących wirusa. Niestety powoduje też powstawanie przeciwciał, które mają niski poziom neutralizacji wirusa i łączą się z nim w taki sposób, że wirus łatwiej wnika do niektórych komórek. Zatem zamiast chronić przed infekcją – takie przeciwciała ją napędzają. Tak zaszczepiony człowiek przechodziłby chorobę jeszcze ciężej. Podobny problem dotyczył wycofanej szczepionki przeciwko wirusowi dengi.



Można tę przeszkodę jakoś pokonać?

Rozwiązanie może polegać na takiej modyfikacji białka spike, aby spowodować powstawanie przeciwciał ochronnych – i jednocześnie tylko w minimalnym stopniu prowokować powstawanie przeciwciał wzmacniających zakażenie.

Czy tym właśnie Państwo zajmują się w swojej pracy?

Na prace nad tego typu modyfikacją białka strukturalnego spike uzyskaliśmy grant z Narodowego Centrum Nauki, w programie Szybka Ścieżka dostępu do funduszy na badania nad COVID-19.

W szczepionce podawałoby się właśnie tak zmodyfikowane białko?

Podanie oczyszczonego białka może być jednym z rozwiązań – jednak nie zawsze najlepszym, ponieważ białko oddzielone od reszty białek wirusa może mieć nieco inny kształt, niż w połączeniu z nimi. Nasz zespół pracuje nad opracowaniem tzw. cząstek wirusopodobnych. W uproszczeniu można powiedzieć, że to taki płaszcz wirusa, ale bez materiału genetycznego w środku. Składa się z różnych białek, które imitują naturalną strukturę. Jednocześnie – ponieważ takie puste otoczki wirusowe nie zawierają materiału genetycznego – mogą pobudzać układ odpornościowy, nie powodując zakażenia. Chcemy tworzyć takie cząstki ze zmodyfikowanym białkiem spike, które będą produkowane zarówno w komórkach ssaczych, jak i owadzich.

PAP: Jeśli się uda, co dalej?

Jako jednostka naukowa prowadzimy badania podstawowe. Nasz wynalazek – już po dopracowaniu – chcemy wstępnie przetestować na myszach. Jednak nie dysponujemy funduszami nawet na rozpoczęcie badań przedklinicznych, czyli testów na kolejnym modelu zwierzęcym. Tymczasem po tym etapie konieczne są zawsze ogromnie kosztowne badania kliniczne. Jeśli uda się nam osiągnąć sukces, będziemy szukali firmy farmaceutycznej, z którą możemy rozpocząć współpracę.

PAP: Jaka jest szansa, że takie firmy będą zainteresowane Państwa technologią?

Jeśli nasz potencjalny preparat szczepionkowy będzie skuteczny w badaniach z użyciem modelu mysiego – to myślę, że jest duża ze względu na potencjalny zysk. Rozwijane przez nas podejście może być też skuteczne w odniesieniu do ewentualnych przyszłych pandemii. Białka spike są bowiem do siebie podobne u różnych koronawirusów. Może więc udałoby się nawet stworzyć uniwersalną szczepionkę przeciwko koronawirusom, ale to daleko idące plany.



Na podstawie tego, co Pani powiedziała o cząstkach wirusopodobnych, można odnieść wrażenie, że są bardzo bezpieczne. Jak wypadają pod tym względem w porównaniu do innych typów szczepionek?

Szczepionki oparte na cząstkach wirusopodobnych są bezpieczne, gdyż – jak wspomniałam – nie zawierają materiału genetycznego wirusa. Ponadto takie szczepionki są już dopuszczone przez Agencję Żywności i Leków (ang. Food and Drug Administration – FDA) i wprowadzone na rynek. Cząstki wirusopodobne stosuje się np. w szczepionkach przeciwko zapaleniu wątroby typu B czy wirusowi brodawczaka ludzkiego. Tymczasem np. szczepionki oparte na mRNA, takie jak wspomniana szczepionka opracowywana przez firmę Moderna, nie zostały jeszcze dopuszczone do stosowania u ludzi.

Nad jakimi szczepionkami przeciw COVID-19 pracuje się jeszcze na świecie?

Przekrój jest duży. Najbardziej zaawansowane są prace nad wspomnianymi preparatami opartymi na mRNA, ponieważ metoda ich produkcji jest krótka – oraz nad szczepionkami opartymi na wektorach adenowirusowych. Adenowirusy (jedna z rodzin wirusów – PAP) są wektorem wprowadzającym obce geny do organizmu gospodarza. W efekcie tego zabiegu gospodarz zaczyna produkować określone białko, które pobudza układ odpornościowy. Są też testowane różne podejścia do uzyskiwania cząstek wirusopodobnych, które produkuje się np. w komórkach drożdży, owadzich czy ssaczych. Są też badane szczepionki oparte na samym DNA. Tutaj pojawiają się jednak obawy, że takie fragmenty DNA mogłyby wbudowywać się do genomu, czego nie chcemy.

Patrząc na te wszystkie badania, jak by Pani oszacowała czas, który dzieli nas od powstania pierwszej szczepionki?

Trudno na takie pytanie odpowiedzieć, ale raczej nie będzie to za rok. Po badaniach podstawowych, takich jak np. nasze, prowadzi się testy przedkliniczne, potem konieczne są trzy fazy badań klinicznych. W pierwszej preparat testuje się na niewielkiej grupie zdrowych ochotników, w drugiej fazie biorą udział setki osób, a w trzeciej tysiące. W zwykłym trybie każda faza badania klinicznego trwa średnio dwa lata. Badania podstawowe – jeśli zaczyna się od zera – trwają od 5 do 10 lat. Badania przedkliniczne, zależnie od modelu, obejmują dwie tury po 2 lub po 4 lata. W najdłuższym wariancie otrzymujemy więc ponad 20 lat.



Trudno taki czas nawet odnieść do jednego roku…

W przypadku wspomnianej na początku szczepionki opartej na mRNA, przeskoczono od razu do pierwszej fazy badań klinicznych i w przyspieszonym tempie rozpoczęto drugą. Procedury w przypadku pandemii są czasami skracane, aby w miarę szybkim tempie stworzyć szczepionkę. Bezpieczeństwo jest jednak najważniejsze i nikt nie podpisze się pod czymś, co nie jest w 100 proc. bezpieczne.

Jednocześnie, ponieważ szczepionki wykorzystujące mRNA w ogóle jeszcze nie zostały dopuszczone do stosowania u ludzi, twórcy preparatu muszą szczególnie dobrze wykazać, że jest on bezpieczny. Powstaje więc kłopot.

Zatem nawet jeśli skrócimy drugą fazę badań klinicznych, trzeba będzie przeprowadzić testy na tysiącach ochotników w fazie trzeciej. Jak już wspomniałam, nawet gdyby badania kliniczne udało się przeprowadzić nie w cztery, a nawet w dwa lata – to trzeba pamiętać, że gotową szczepionkę trzeba wyprodukować na masową skalę. Będzie w tym celu musiała rozbudować infrastrukturę – postawić nowe, wielkie fabryki. Myślę więc, że gotowa szczepionka w 12 miesięcy to raczej taka „gwiazdka z nieba”. To raczej mało realne.

 

ŹRÓDŁO: PAP
Rozmawiał Marek Matacz

Z kraju i ze świata

Odporność zbiorowa na COVID-19 może pojawiać się szybciej niż zakładano

Opublikowano

-

ZDJĘCIE ILUSTRACYJNE fot. pixabay / CC0 Creative Commons

Według nowych analiz społeczeństwo nabierze naturalnej odporności przeciwko SARS-Cov2 już przy odsetku 43 proc. odpornych osób w populacji – a nie przy 60 proc., jak wcześniej zakładano. Naukowcy uznają to za dobrą wiadomość, ale zastrzegają, by liczby te traktować orientacyjnie. (więcej…)

Czytaj dalej

Z kraju i ze świata

W. Brytania: piwo w pubie tylko po podaniu nazwiska i danych kontaktowych

Opublikowano

-

ZDJĘCIE ILUSTRACYJNE fot. pixabay / CC0 Creative Commons

Do zamówienia piwa w pubach, po ich otwarciu w Anglii od 4 lipca, konieczne będzie podanie nazwiska i danych kontaktowych, które będą przechowywane przez właścicieli przez 21 dni – przewidują opublikowane w środę wytyczne brytyjskiego rządu. (więcej…)

Czytaj dalej

Z kraju i ze świata

W Szwecji koronawirus nie ustępuje. Upały dodatkowym zagrożeniem

Opublikowano

-

ZDJĘCIE ILUSTRACYJNE fot. pixabay / CC0 Creative Commons

Koronawirus w Szwecji nie ustępuje; bilans ofiar śmiertelnych Covid-19 wzrósł w ciągu doby o 39, do 5 161, a liczba potwierdzonych przypadków o 1 905, do 60 837. Dodatkowym problemem w domach opieki są zagrażające pensjonariuszom upały. (więcej…)

Czytaj dalej

Z kraju i ze świata

Belgia: baseny, kina i parki rozrywki zostaną otwarte 1 lipca

Opublikowano

-

ZDJĘCIE ILUSTRACYJNE fot. pixabay / CC0 Creative Commons

W środę 1 lipca Belgia otworzy baseny, kina, parki rozrywki, sauny, centra odnowy biologicznej i kasyna. Miejsca te zostały zamknięte w połowie marca w efekcie pandemii koronawirusa. To kolejny etap łagodzenia obostrzeń wprowadzany w tym kraju. (więcej…)

Czytaj dalej

Podróże

Loty w czasach koronawirusa: maski, okrojone usługi, koniec z alkoholem

Opublikowano

-

Autor

ZDJĘCIE ILUSTRACYJNE fot. pixabay / CC0 Creative Commons

Koniec ze sprzedażą alkoholu na pokładzie, serwis zredukowany do minimum, obowiązek noszenia masek – to niektóre sposoby stosowane przez linie lotnicze, aby zapewnić bezpieczeństwo sanitarne.
W miarę jak przemysł lotniczy zaczyna odrabiać ogromne straty spowodowane pandemią koronawirusa, linie stanęły przed nowym problemem: jak zapewnić poczucie bezpieczeństwa pasażerom. (więcej…)

Czytaj dalej

Z kraju i ze świata

Samorząd pielęgniarski uhonoruje cztery siostry, które zmarły w czasie epidemii COVID-19

Opublikowano

-

Autor

ZDJĘCIE ILUSTRACYJNE fot. pixabay / CC0 Creative Commons

Cztery pielęgniarki, które wykonując zawód w czasie epidemii COVID-19 zachorowały i zmarły zostaną odznaczone przez Naczelną Radę Pielęgniarek i Położnych najwyższym wyróżnieniem samorządu – Statuetką „Cierpiącym przywrócić nadzieję”. (więcej…)

Czytaj dalej

Najnowsze informacje

Fakty z Chęcin21 godzin temu

W szpitalu w Czerwonej Górze otworzyli nową przychodnię. Ma poprawić komfort pacjentów

Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Czerwonej Górze ma nową przyszpitalną przychodnię. Powstała ona w miejscu dawnej kuchni, która została gruntownie przebudowana....

Wiadomości z Kielc23 godziny temu

Dużo urazów wśród dzieci. Do szpitala na Czarnowie trafia też coraz więcej maluchów z poparzeniami

Coraz więcej urazów wśród dzieci odnotowują lekarze z Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Kielcach. W ostatnim czasie do ośrodka trafia też...

Fakty z Chęcin1 dzień temu

Milionowy turysta na zamku w Chęcinach

W piątek na Zamku Królewskim w Chęcinach pojawił się milionowy turysta. Spodziewając się, że wydarzenie nastąpi właśnie tego dnia, lokalne...

Drogi i komunikacja1 dzień temu

Wracają darmowe autobusy w centrum Kielc

Zarząd Transportu Miejskiego w Kielcach przywraca kursowanie darmowych autobusów 0W i 0Z kursujących przez ścisłe centrum miasta. Obie linie kursować...

Wiadomości z Kielc1 dzień temu

Piątek: W świętokrzyskich szpitalach z powodu koronawirusa przebywa 73 chorych

W piątek w województwie świętokrzyskim odnotowano 13 nowych przypadków zakażenia koronawirusem.

Drogi i komunikacja2 dni temu

Od wtorku wraca płatne parkowanie w centrum Kielc. Jest wiele zmian

Od wtorku (7 lipca) znów trzeba będzie płacić za postój w strefie płatnego parkowania w Kielcach. To efekt decyzji, którą...

Dzieje się2 dni temu

Lipcowe weekendy z koncertami i filmami na placu przed KCK [PROGRAM WYDARZEŃ]

Kieleckie Centrum Kultury przygotowało wiele atrakcji na lipcowe weekendy. Na plenerowej scenie ustawionej na Placu Moniuszki zaplanowano filmowe seanse i...

Wiadomości z Kielc2 dni temu

Wbrew zapowiedziom Multikino w Galerii Korona nie wznowi działalności 3 lipca. Wiemy dlaczego

Wbrew wcześniejszym zapowiedziom Multikino w Galerii Korona w Kielcach nie zostanie otwarte 3 lipca. Firma poinformowała o tym w rozesłanym...

Wiadomości z Kielc2 dni temu

Wodociągi Kieleckie biorą się za zalegających z opłatami

Wodociągi Kieleckie zapowiadają walkę z dłużnikami, którzy nie płacą rachunków za wodę i ścieki. Spółka poinformowała, że w związku z...

Wiadomości z Kielc2 dni temu

Czwartek: Nowe przypadki zakażeń w regionie świętokrzyskim, m.in. wśród obcokrajowców

W czwartek w województwie świętokrzyskim odnotowano 7 nowych przypadków zakażenia koronawirusem. To głównie mieszkańcy powiatu kieleckiego (liczonego w raportach służb...

Policja2 dni temu

Policyjny pościg za pijanymi nastolatkami na skuterze

Pościg za pijanymi nastolatkami jadącymi na skuterze. Młodego kierowcę i jego pasażera policjanci z buskiej komendy ścigali w nocy z...

Wiadomości z Kielc3 dni temu

Środa: Bilans zakażeń w regionie przekroczył 800, bilans zgonów wzrósł do 40

W środę w województwie świętokrzyskim odnotowano 4 nowe przypadki zakażenia koronawirusem. To młoda kobieta, mężczyzna w sile wieku i starsza...

Dzieje się4 dni temu

Przy ul. Olszewskiego rusza kino letnie. Pierwszy seans już w piątek

W piątek (3 lipca) przy ulicy Olszewskiego w Kielcach rusza letnie kino. To inicjatywa Kieleckiego Parku Technologicznego oraz Kina Moskwa....

Wiadomości z Kielc4 dni temu

Specjalną maszyną uratowali lipy w centrum Kielc. Zabieg ma poprawić ich żywotność

Specjalistyczną maszynę wykorzystano do oczyszczenia korzeni i usunięcia z nich zabrudzonej ziemi w centrum Kielc. Taki zabieg ma poprawić żywotność lip...

Wiadomości z Kielc4 dni temu

Wtorek: Dużo ozdrowień, ale w regionie są też nowe zakażenia koronawirusem

We wtorek w województwie świętokrzyskim odnotowano 8 nowych przypadków zakażenia koronawirusem. To zarówno osoby młode jak i starsze, mieszkańcy powiatów:...

Wiadomości z Kielc4 dni temu

Cenne wyróżnienie dla położnej ze szpitala na kieleckim Czarnowie

Edyta Radzińska, położna z Kliniki Położnictwa i Ginekologii Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Kielcach, jest najlepsza w regionie świętokrzyskim w liczbie...

Wiadomości z Kielc5 dni temu

Nowy sposób koszenia w Dolinie Silnicy. Będą alejki i wzory w trawie

Nietypowy wygląd zyskały tereny wokół Strefy Relaksu w Dolinie Silnicy w Kielcach. W trawie wykoszono tam alejki, place, boiska i...

Drogi i komunikacja5 dni temu

Straż Miejska w kieleckich autobusach. Funkcjonariusze sprawdzają czy pasażerowie noszą maseczki

Straż Miejska w Kielcach rozpoczęła kontrole przestrzegania obowiązku noszenia maseczek w autobusach komunikacji miejskiej. O obowiązku zasłaniania ust i nosa przypominają...

Wiadomości z Kielc5 dni temu

Tomograf tylko dla pacjentów z koronawirusem. Montują go w… kontenerze

Przy Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w Kielcach trwa montaż tomografu, który przeznaczony będzie wyłącznie dla pacjentów z podejrzeniem koronawirusa oraz potwierdzonym...

Polityka5 dni temu

Ślichowice i centrum za Trzaskowskim, reszta Kielc za Dudą [WYNIKI WYBORÓW]

68,18% – tyle wyniosła frekwencja podczas pierwszej tury wyborów prezydenckich w Kielcach. Jest ona wyższa od średniej ogólnopolskiej (63,97%) oraz...

Wiadomości z Kielc5 dni temu

Poniedziałek: 14 nowych przypadków zakażenia w województwie świętokrzyskim

W poniedziałek w województwie świętokrzyskim odnotowano 14 nowych przypadków zakażenia koronawirusem. To głównie osoby młode oraz w sile wieku, mieszkańcy...

Wiadomości z Kielc6 dni temu

Niedziela: Znów wzrost zakażeń w województwie świętokrzyskim

W wyborczą niedzielę w województwie świętokrzyskim odnotowano 10 nowych przypadków zakażenia koronawirusem.

Wiadomości z Kielc6 dni temu

Wybory w Kielcach. Są limity osób w lokalach wyborczych

Wybory prezydenckie w Kielcach zostaną przeprowadzone w 95 obwodach głosowania – poinformował Urząd Miasta Kielce. 83 z nich to obwody...

Turystyka1 tydzień temu

„Kielce Naturalnie”. Ruszyła nowa akcja promująca miasto

„Kielce Naturalnie” – to hasło nowej kampanii promocyjnej miasta. Realizowana przez Geopark akcja ma na celu promocję Kielc w oparciu...

Nauka i oświata1 tydzień temu

Zniżka za oceny na świadectwie. Kielecka instytucja przygotowała promocyjne bilety dla uczniów

Energetyczne Centrum Nauki w Kielcach ruszyło z wakacyjną akcją promocyjną. Do 11 lipca uczniowie będą mogli skorzystać z rabatu na zwiedzanie...

Reklama

Z kraju i ze świata

Przeczytaj też

Policja1 tydzień temu

Zatrzymania i zarzuty w sprawie propagowania faszyzmu

Cztery osoby zostały zatrzymane przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego w śledztwie nadzorowanym przez Prokuraturę Rejonową Kielce-Wschód. Śledczy informują, że zatrzymania miały...

Wiadomości z Kielc1 tydzień temu

Środa: Znów duży wzrost zakażeń w województwie świętokrzyskim. Są też kolejne zgony

Duży wzrost liczby zakażeń w województwie świętokrzyskim. W środę poinformowano, że pozytywny wynik testów na koronawirusa ma 21 osób. W...

Wiadomości z Kielc1 tydzień temu

Zawieszą zajęcia w przedszkolach. Powodem są wybory prezydenckie

W poniedziałek, dzień po wyborach prezydenckich, 20 kieleckich przedszkoli pozostanie zamkniętych. Chodzi o te placówki, w których utworzone będą lokale...

Drogi i komunikacja2 tygodnie temu

Ogródki restauracyjne zamiast miejsc parkingowych. Zmiany na dwóch ulicach w centrum

Miejski Zarząd Dróg w Kielcach zapowiada zmiany na dwóch ulicach w centrum Kielc. Zamiast miejsc parkingowych wydzielone będą przestrzenie dla...

Drogi i komunikacja2 tygodnie temu

Wahadło na ul. Radomskiej. Utrudnienia potrwają kilka dni

Kierowcy w Kielcach musza się przygotować na kolejne utrudnienia. Od środy (24 czerwca) do wtorku (30 czerwca) występować będą utrudnienia...

Prokuratura2 tygodnie temu

32-latka oskarżona o stalking. Kobieta nachodziła kielczankę, wysyłała jej maile, podrzucała listy

Kara więzienia grozi 32-latce, która uporczywie nękała mieszkankę Kielc. Wysyłała do niej szereg wiadomości, nachodziła w domu i wrzuciła na...

Wiadomości z Kielc2 tygodnie temu

Koronawirus w Wodociągach Kieleckich. Biuro obsługi klientów znów zamknięte

Wodociągi Kieleckie ponownie zamknęły swoje Biuro Obsługi Klienta. Wstrzymanie kontaktów osobistych z klientami spowodowane jest wykryciem zakażenia koronawirusem u jednego...

Wiadomości z Kielc2 tygodnie temu

Wtorek: Kolejne dwa zgony i bardzo dużo nowych ozdrowień

Ministerstwo Zdrowia poinformowało we wtorek o kolejnych dwóch zgonach spowodowanych koronawirusem wśród mieszkańców województwa świętokrzyskiego. W jednoimiennym szpitalu zakaźnym w...

Popularne artykuły