Social media

Turystyka

W podkieleckiej kopalni szukali… śladów morza sprzed milionów lat

Opublikowano

-

fot. Eurovia

Znajdująca się kilka kilometrów od Kielc kopalnia Wiśniówka to nie tylko źródło surowca, ale też wielka gratka dla miłośników geologii. W tym miejscu można bowiem znaleźć ślady… morza sprzed kilkuset milionów lat. Tych właśnie śladów szukali niedawno studenci z Koła Naukowego Geologów „Silesian” z Politechniki Śląskiej.

W Wiśniówce na wyciągnięcie ręki są ślady przemian Ziemi. Góry Świętokrzyskie, na obszarze których położona jest kopalnia, są niskim masywem górskim. W zamierzchłej przeszłości krajobraz wyglądał tu jednak zgoła inaczej. Można się tu przykładowo doszukać śladów falowania w dawnym morzu z okresu kambru (czyli jeszcze na długo przed dinozaurami). Można także próbować odnaleźć ślady po skamieniałościach, a nawet i same skamieniałości różnych zwierząt występujących w tamtym okresie, w tym chociażby trylobitów.



Dużą zaletą Wiśniówki jest także ogromna skala samego wyrobiska.

Reklama

Kopalnia przyciąga studentów z całego kraju, a nawet zdarza się, że i z zagranicy. We wrześniu ubiegłego roku na wyrobisku Wiśniówka Duża odbyły się ćwiczenia terenowe studentów Akademii Górniczo-Hutniczej z Krakowa oraz Uniwersytetu Przyrodniczego z Wilna.

– Zapoznano studentów z geologią oraz zasadami bezpieczeństwa przy pracach eksploatacyjnych z użyciem środków strzałowych. W tym roku spodziewamy się nie mniejszego zainteresowania wizytami w kopalni – informuje spółka Eurovia, do której należy kopalnia.

Historia Kopalni Wiśniówka

Kopalnia Wiśniówka jest jednym z najstarszych kamieniołomów w Polsce. Rozpoczęcie eksploatacji złóż kwarcytu w Wiśniówce sięga lat 20. XX wieku.

Budowę kamieniołomu „Wiśniówka” zlokalizowano na zachodnim zboczu wzgórza o tej samej nazwie, znajdującym się w Paśmie Masłowskim. Zakład wszedł w skład nowopowstałego przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Kamieniołomy Państwowe w Zagnańsku.

Reklama



Po przeprowadzeniu badań geologicznych regionu pod kierunkiem prof. Jana Czarnockiego w roku 1927/1928 podjęto decyzję o budowie kamieniołomu „Duża Wiśniówka”. W związku z nowymi inwestycjami w ramach przedsiębiorstwa Kamieniołomy Państwowe w Zagnańsku powołano odrębną komórkę organizacyjną pod nazwą Rozbudowa Kamieniołomów Państwowych w Zagnańsku, które przystąpiło do organizowania kopalni na Dużej Wiśniówce. Wybudowano wówczas murowany budynek, w którym miały mieścić się biura oraz rozpoczęto budowę drogi dojazdowej do kopalni o długości 2,5 km. Uroczyste poświęcenie kopalni z udziałem przedstawicieli władz miasta i Urzędu Wojewódzkiego w Kielcach odbyło się 4 grudnia 1932 r. Został wówczas ufundowany sztandar św. Barbary.

Pierwszy okres działalności opierał się na wykorzystaniu siły ludzkich mięśni, gdyż wydobycie w złożu prowadzono ręcznie. Urobek przewożono wozami konnymi, a następnie, po sprowadzeniu pierwszego parowozu, wyprodukowanego w 1924 r. przez Saksońską Fabrykę Hartmanna w Chemnitz, wagonami kolejki wąskotorowej do tłuczkarzy. Wraz z rozwojem przedsiębiorstwa i zwiększającym się zapotrzebowaniem na kruszywa, sprowadzona została kruszarka polowa napędzana lokomobilą czyli przewoźnym zespołem napędowym.

Korzystna sytuacja rynkowa i duże zapotrzebowanie na tłuczeń drogowy i kolejowy pozwoliły w tamtym czasie na zwiększenie wydobycia. Aby zintensyfikować wywóz kruszyw z kamieniołomu podjęto decyzję o wybudowaniu bocznicy normalnotorowej długości 11,5 km, łączącej położone ok. 2,5 km na północ od Wiśniówki kamieniołomy na górze Barcza oraz nowy zakład w Wiśniówce ze stacją w Zagnańsku. W 1927 r. Wydział Drogowy Dyrekcji Kolei Państwowych w Radomiu ogłosił przetarg na wykonanie robót ziemnych, wytyczono wówczas trasę przyszłej linii kolejowej. Budowę rozpoczęto w listopadzie 1929 r. Przy pracach ziemnych wykorzystano istniejącą kolejkę wąskotorową, poruszającą się wzdłuż powstającego torowiska dzięki ułożeniu dodatkowej, trzeciej szyny. Inwestycję, przy której pracowało 500 osób, zakończono w roku 1933.

Reklama



Wydobycie kamienia w kopalniach na Wiśniówce prowadzono już w 1929 r., ale dopiero w roku 1933 uruchomiono zakład na Wiśniówce Małej. Na Wiśniówce Dużej pełne wydobycie rozpoczęto w roku 1935, co znacznie zwiększyło produkcję, która przekroczyła wówczas 100 tys. ton rocznie, włączając w to wydobycie należącej do przedsiębiorstwa kopalni Barcza. Wzrost eksploatacji i rozwój przedsiębiorstwa wynikał z realizacji rządowego programu inwestycji drogowych, a położenie tutejszych kamieniołomów bliżej centralnej części kraju wpływało na niższy koszt transportu kolejowego do większości odbiorców. Duże znaczenie miała tu również jakość miejscowego surowca, porównywalna z tamtejszymi granitami i bazaltami.

Walcząc z kryzysem gospodarczym, który z początkiem lat 30. XX wieku ogarnął niemal cały świat, Rząd Polski podjął decyzję o przeniesieniu z Zagłębia Dąbrowskiego (Zawiercie, Sosnowiec i Olkusz) w rejon Zagnańska około 2000 ludzi w celu rozbudowy kamieniołomów. Zbiegło się to w czasie z rozpoczęciem eksploatacji wyrobiska „Mała Wiśniówka”. Dyrekcja kamieniołomów stanęła przed problemem zapewnienia swoim nowym pracownikom trwałego miejsca zamieszkania, gdyż do tej pory pomieszkiwali w sąsiednich wioskach. Podjęto więc decyzję o budowie osiedla robotniczego dla pracowników kamieniołomu, a zaprojektował je inż. arch. Aleksander Kodelski, kierownik ministerialnego Biura Budowy Osiedli, znany m.in. z realizacji stacji kolejki górskiej na Kasprowy Wierch. Budowa 17 domków dwurodzinnych bliźniaczych oraz 7 czterorodzinnych o konstrukcji drewnianej trwała od 1936 r. do 1938 r. Ponadto wybudowano także zaplecze biurowo – socjalne i warsztatowe dla zatrudnionych pracowników.

Postępująca mechanizacja zakładu sprawiła, iż dzienny urobek w 1936 r. wynosił 300 m3 kamienia, przy jednoczesnym zatrudnieniu 300 robotników. W roku 1937 ukończona została budowa zakładu na wyrobisku w Dużej Wiśniówce, co znacznie zwiększyło możliwości wydobycia i dalszego przerobu kamienia.

Reklama

W czerwcu 1938 r. sporządzono plan wytwórni grysów dla Wiśniówki Małej. Autorzy opracowania Historia eksploatacji piaskowców dolnodewońskich na górze Barczy P. Król, B. Kozak, A. Fijałkowska-Mader podają, iż w skład „grysowni” wchodziły: łamacz i granulator, młyn walcowy do powtórnego przemiału grysu na grysik i mączkę oraz smołownia do bitumowania kruszywa. Znaczący wzrost eksploatacji zagnańskich kamieniołomów nastąpił po zakończeniu kryzysu gospodarczego – od poziomu blisko 136 tys. ton w roku gospodarczym 1933/34 do prawie 240 tys. ton w roku 1938/39. Udział Wiśniówki Małej w tym wydobyciu wynosił 131 tys. ton (56%), a Wiśniówki Dużej 63 tys. ton (27%).

Po zakończeniu kampanii wrześniowej w 1939 r. przedsiębiorstwo kontynuowało działalność pod zmienioną przez okupanta nazwą Staatliche Steinbrüche in Zagnańsk. Następnie zagnańskie kamieniołomy weszły w skład przedsiębiorstwa Steinwerke der Galizischen Städte GmbH z siedzibą w Krakowie, funkcjonującego przed wojną jako Kamieniołomy Miast Małopolskich SA w Krakowie. Podczas okupacji kontynuowano produkcję i inwestycje w Wiśniówce Małej i Dużej.



Jak podają autorzy wspomnianego wyżej opracowania Historia eksploatacji piaskowców dolnodewońskich na górze Barczy P. Król, B. Kozak, A. Fijałkowska-Mader, dzienna wydajność wydobycia kamienia w marcu 1941 r. oscylowała na poziomie 170–200 t na Wiśniówce Dużej, a na Wiśniówce Małej 500 ton. W barakach przy kamieniołomach w Wiśniówce mieszkało wówczas łącznie 126 mężczyzn narodowości żydowskiej, jednak w wyniku znacznego ograniczenia zatrudnienia we wrześniu 1941 r. na Wiśniówce Małej pracowało jedynie 16 pracowników w warsztatach mechanicznych, a na Wiśniówce Dużej tylko 4 nocnych dozorców. Łączne wydobycie w 1941 r. w kamieniołomach zagnańskich wyniosło 49 tys. ton.

Reklama

Od 1941 r. planowana był rozbudowa kopalni Wiśniówka Mała, o czym świadczą zachowane plany: wyrobiska, infrastruktury technicznej i domów mieszkalnych, modernizacji bocznicy kolejowej oraz odwodnienia III poziomu kopalni.

Na krótko przed zakończeniem wojny zakłady przejęła niemiecka firma Basalt Werke AG, która nie skupiała się na wydobyciu, a w zasadzie tylko na wywozie majątku kamieniołomów w postaci maszyn i urządzeń technicznych do Niemiec.



Źródło: 
Eurovia
Urząd Gminy Masłów
"Historia eksploatacji piaskowców dolnodewońskich na górze Barczy" / maslow.pl
Reklama

Trzeba zobaczyć

Geologiczne skarby regionu: Gagaty Sołtykowskie i Skałki Piekło pod Niekłaniem

Opublikowano

-

fot. Urząd Marszałkowski Woj. Świętokrzyskiego

Północna część województwa świętokrzyskiego kryje niezwykłe miejsca, które pozwalają odkryć fascynujące dzieje naszej planety. Rezerwat przyrody Gagaty Sołtykowskie oraz rezerwat Skałki Piekło pod Niekłaniem to atrakcje łączące walory edukacyjne i przyrodnicze, stanowiące idealny cel dla miłośników geoturystyki oraz rodzinnych wędrówek. (więcej…)

Czytaj dalej

Trzeba zobaczyć

Kajakowe odkrywanie Ponidzia: idealny sposób na aktywny wypoczynek w regionie

Opublikowano

-

Ponidzie, malowniczy region województwa świętokrzyskiego, to miejsce, które zachwyca łagodnym krajobrazem – pełnym zielonych łąk, wapiennych wzgórz oraz wijących się rzek. Dla miłośników natury i aktywnego spędzania czasu, najciekawszym sposobem na poznanie tej krainy są spływy kajakowe na rzekach: Czarnej Nidzie, Białej Nidzie oraz Nidzie. (więcej…)

Czytaj dalej

Turystyka

Serialowa Boża Wola istnieje naprawdę! Odkryj świętokrzyskie plenery „Minuty ciszy” dostępnej w Canal+

Opublikowano

-

fot. Przemek Pączkowski / Źródło: materiały nadesłane

Boża Wola i Złotowo – te nazwy są doskonale znane fanom zmagań Mietka Zasady i Jacka Wiecznego, dwóch przedsiębiorców pogrzebowych. Gdzie jednak można znaleźć prawdziwe odpowiedniki tych miejscowości? Odpowiedź kryje się w województwie świętokrzyskim. Ci, którzy chcą zobaczyć te geograficzne perełki na ekranie, mogą już obejrzeć wszystkie odcinki drugiego sezonu serialu MINUTA CISZY, dostępne w serwisie streamingowym CANAL+. (więcej…)

Czytaj dalej

Turystyka

Kazimierza Wielka z nową trasą rowerową! Są pieniądze na projekt „Rowerowe SPA VELO”

Opublikowano

-

Świętokrzyskie inwestuje w turystykę rowerową – w latach 2025-2027 powstanie nowy odcinek ścieżki rowerowej w Kazimierzy Wielkiej, który połączy uzdrowiskowe atrakcje regionu. (więcej…)

Czytaj dalej

Turystyka

Schroniska młodzieżowe w Górach Świętokrzyskich – idealna baza dla turystów

Opublikowano

-

fot. Starostwo Powiatowe w Kielcach

Planujesz aktywny wypoczynek w regionie świętokrzyskim? Sprawdź ofertę komfortowych i niedrogich schronisk w Mąchocicach i Chęcinach! (więcej…)

Czytaj dalej

Turystyka

JuraPark Bałtów z prestiżowym Godłem „Teraz Polska”! Turystyczna perła Świętokrzyskiego nagrodzona

Opublikowano

-

fot. JuraPark Bałtów / juraparkbaltow.pl

Bałtowski Kompleks Turystyczny dołączył do elitarnego grona laureatów najbardziej prestiżowego wyróżnienia w Polsce. Uroczysta gala w Belwederze potwierdziła wyjątkowość tego miejsca! (więcej…)

Czytaj dalej

Najnowsze informacje

Policja1 dzień temu

Nielegalne automaty w Skarżysku: policja zatrzymała gracza

Jakie skutki przyniosła wspólna akcja służb w Skarżysku? Co grozi właścicielom nielegalnych automatów do gier? Czy podczas nalotu na lokal zatrzymano poszukiwane osoby?   Skarżyscy...

christmas, bullet, christmas balls, christmas decorations, christmas time, festive season, gold, glitter, christmas, christmas, christmas, christmas, christmas, gold christmas, bullet, christmas balls, christmas decorations, christmas time, festive season, gold, glitter, christmas, christmas, christmas, christmas, christmas, gold
Wiadomości z Kielc1 dzień temu

Świąteczne iluminacje w Kielcach: gdzie podziwiać dekoracje

Pierwsze świąteczne iluminacje w Kielcach pojawiły się już w przestrzeni miejskiej. Dekoracje montowane są sukcesywnie w różnych częściach miasta, a ich głównym celem jest wprowadzenie...

a dragonfly on a branch a dragonfly on a branch
Wiadomości z Kielc2 dni temu

Wędkarstwo i survival w Targach Kielce: odkryj skarby

Czego nauczą się uczestnicy festiwalu wędkarstwa i survivalu? Jakie atrakcje czekają na miłośników historii i detektorystyki? Gdzie kupić bilety i w jakich godzinach odwiedzić targi...

Wiadomości z Kielc2 dni temu

Nowe mieszkania KTBS przy ul. Puscha. Wolnych jest 15 lokali

Dlaczego rozwój budownictwa społecznego jest ważny dla Kielc? Jakie parametry będą miały nowe lokale przy ulicy Puscha? Kto może ubiegać...

Wiadomości z regionu2 dni temu

Szpital w Czerwonej Górze ma nowy oddział i miliony na zmiany

Jak wygląda nowy oddział w Czerwonej Górze? Dlaczego modernizacja poprawi bezpieczeństwo leczenia? Co jeszcze zmieni się w ramach wielomilionowej inwestycji?   W Wojewódzkim Szpitalu...

Wiadomości z Kielc2 dni temu

Plac zabaw przy Kadzielni: kosmiczna strefa dla dzieci

Jakie atrakcje czekają na dzieci w nowej strefie rekreacji? Czy plac zabaw jest dostosowany do potrzeb wszystkich dzieci? Gdzie szukać kosmicznych ciekawostek i gier edukacyjnych?...

Z kraju i ze świata22 godziny temu

Drony i rakieta w Polsce: nowe ustalenia po incydentach

Rosyjskie drony miały spaść w dwóch miejscowościach na Podkarpaciu, a rakieta na Lubelszczyźnie w trakcie minionej nocy, gdy doszło do naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej podczas zmasowanego ataku...

Z kraju i ze świata1 dzień temu

Nieznany obiekt spadł 50 km. od woj. świętokrzyskiego. Wojsko: „Podejrzenie naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej”

Gdzie odnotowano incydenty i co słyszeli świadkowie? Jakie działania podjęły polskie służby i wojsko? Czy mieszkańcy otrzymali ostrzeżenia przed zagrożeniem?   Służby weryfikują doniesienia o możliwym...

Wydarzenia2 dni temu

Kielce w telewizji na żywo. Na Rynku powstanie studio

Jakie atrakcje czekają na kieleckim Rynku? Co telewizja pokaże z Kielc w całej Polsce? Gdzie obejrzeć relację na żywo i materiały wideo?   Już w najbliższą sobotę,...

viagra, tablets, medicine, blue pill, pharmacy, dosage, medication, remedy, viagra tablets, brown medical, brown medicine, brown pills, brown tablet, viagra, viagra, viagra, viagra, viagra viagra, tablets, medicine, blue pill, pharmacy, dosage, medication, remedy, viagra tablets, brown medical, brown medicine, brown pills, brown tablet, viagra, viagra, viagra, viagra, viagra
Zdrowie2 dni temu

Zaburzenia erekcji: jak znaleźć przyczynę i jak je leczyć

Dlaczego zaburzenia erekcji wyprzedzają incydenty sercowo-naczyniowe? Cukrzyca i degradacja mikrokrążenia jako cichy niszczyciel potencji Psychika, stres i zespół PIED: kiedy źródło leży...

garden, leaves, woman, palm, plants, botanical garden, tropical, nature, arboretum, jungle, park, girl, hat, beauty, pose, portrait garden, leaves, woman, palm, plants, botanical garden, tropical, nature, arboretum, jungle, park, girl, hat, beauty, pose, portrait
Podróże2 dni temu

Arboretum Wojsławice: godziny otwarcia, bilety i historia

Od renesansowego folwarku do romantycznego parku Czasy współczesne i odbudowa pod skrzydłami uniwersytetu Roślinny skarbiec Dolnego Śląska i narodowe kolekcje Informacje praktyczne dla zwiedzających Najczęściej...

Wiadomości z Kielc2 dni temu

ŚCO zyskuje ponad 19 mln zł na wielką rozbudowę

Na co zostaną przeznaczone wielomilionowe inwestycje w regionie? Jak zmieni się infrastruktura i wyposażenie placówki? Co jeszcze obejmuje kluczowy projekt medyczny? Skąd pochodzą środki na realizację...

A serene expressway scene captured at sunset, with long exposure light trails and a golden horizon. A serene expressway scene captured at sunset, with long exposure light trails and a golden horizon.
Wiadomości z regionu2 dni temu

Obwodnica Wąchocka: potrącenia zwierząt, drogowcy reagują

Dlaczego na nowej trasze dochodzi do wypadków ze zwierzyną? Jak GDDKiA zabezpieczyła siedmiokilometrowy odcinek trasy? Jakie zasady ostrożności muszą zachować kierowcy na drodze krajowej...

Drogi i komunikacja2 dni temu

Kieleckie autobusy wożą już pasażerów w ukraińskiej Winnicy [zdjęcia]

Jak kieleckie Solarisy trafiły do Winnicy? Kto sfinansował zakup używanych autobusów? Dlaczego Winnica potrzebuje pojazdów spalinowych? Wieloletnia współpraca partnerska miast  ...

Fakty z Masłowa2 dni temu

Złote i diamentowe gody w gminie Masłów: jubileusz 32 par [DUŻO ZDJĘĆ]

Jak przebiegała msza święta w intencji jubilatów w Masłowie? Kto otrzymał Medale za Długoletnie Pożycie Małżeńskie? Jakie atrakcje towarzyszyły uroczystości w Ciekotach?   16...

Drogi i komunikacja3 dni temu

Remont kolejnego odcinka ul. Radomskiej w Kielcach. Ruszyły przygotowania

Na jakim odcinku drogi krajowej nr 73 prowadzone są prace? Jakie prace przygotowawcze wykonuje wykonawca na ulicy Radomskiej? Co dokładnie zmieni się po zakończeniu inwestycji drogowej?...

Wiadomości z regionu3 dni temu

Szpital w Chmielniku po rozbudowie, co się zmieniło?

Przebieg odbiorów technicznych z udziałem władz powiatu Nowa infrastruktura i nowoczesny pawilon szpitalny Finansowanie i koszty inwestycji w Chmielniku Plany rozwoju usług medycznych w regionie...

tom yum, shrimp soup, lime, tradition, lemongrass, chili, cuisine, soup, thai cuisine, gourmet, herbs, restaurant, thai food, seafood, authentic, delicious, close-up, hot and sour soup, spice level tom yum, shrimp soup, lime, tradition, lemongrass, chili, cuisine, soup, thai cuisine, gourmet, herbs, restaurant, thai food, seafood, authentic, delicious, close-up, hot and sour soup, spice level
Wiadomości z regionu3 dni temu

Hodowla krewetek w Wietnamie z pomocą naukowców z Kielc

Jak kielecka uczelnia wspiera wietnamską gospodarki i hodowlę krewetek? W jaki sposób naukowcy pomogą w ochronie przeciwpowodziowej delty Mekongu?   Naukowcy z Politechniki Świętokrzyskiej...

worker, grinder, factory, workplace, workshop, production, manufacturing, industry, metal work, work, steel, metal, profession, worker, worker, factory, factory, factory, production, manufacturing, manufacturing, manufacturing, manufacturing, manufacturing, industry, industry, work, work, steel, steel, metal worker, grinder, factory, workplace, workshop, production, manufacturing, industry, metal work, work, steel, metal, profession, worker, worker, factory, factory, factory, production, manufacturing, manufacturing, manufacturing, manufacturing, manufacturing, industry, industry, work, work, steel, steel, metal
Wiadomości z regionu3 dni temu

Świętokrzyskie: zbrojeniowa firma zatrudni 300 osób

Jakie stanowiska i formy zatrudnienia oferuje firma ALA.COM? Czy wymagane jest wcześniejsze doświadczenie przy produkcji dronów? Gdzie znaleźć aktualne oferty pracy i jakie...

airbus, plane, departure, lufthansa, aircraft, aviation, plane, plane, plane, plane, plane, aircraft airbus, plane, departure, lufthansa, aircraft, aviation, plane, plane, plane, plane, plane, aircraft
Wiadomości z regionu3 dni temu

Lotnisko w Radomiu chce współpracy ze świętokrzyskim

Jakie wyniki osiągnęło lotnisko w Radomiu? Co przyniesie nowa siatka połączeń z Radomia? Czy samorząd zaangażuje się w finansowanie promocji lotniska?   Port Lotniczy Warszawa-Radom...

facade, window, outlook, reside, property, architecture, building, property, property, property, property, property facade, window, outlook, reside, property, architecture, building, property, property, property, property, property
Wiadomości z Kielc3 dni temu

Bloki na Kolberga: mieszkańcy zaskarżyli decyzję radnych

Dlaczego mieszkańcy protestują przeciwko nowej inwestycji deweloperskiej? Co na to Wojewoda Świętokrzyski oraz urząd wojewódzki? Jakie plany ma inwestor i co dalej z inwestycją przy ul. Kolberga?   Konflikt...

Fakty z Masłowa3 dni temu

Nowy parking w Masłowie budzi kontrowersje. Czy to marnowanie unijnych środków?

Nowa inwestycja w Masłowie Pierwszym i jej parametry techniczne Dlaczego powołanie parkingu Park&Ride budzi wątpliwości ekspertów? Infrastruktura rowerowa Bike&Ride i krytyka ministerialnych standardów...

orchids, beautiful flowers, orchid flower, blossom, bloom, flower, flower wallpaper, bloom, plant, nature, flower background, exotic, tropical orchids, beautiful flowers, orchid flower, blossom, bloom, flower, flower wallpaper, bloom, plant, nature, flower background, exotic, tropical
Podróże3 dni temu

Storczykarnia w Łańcucie: bilety, godziny i historia

Królowe orchidei w historycznym wydaniu Losy kolekcji po wojnie i powrót do tradycji Jak funkcjonuje współczesna storczykarnia w Łańcucie Informacje praktyczne dla odwiedzających Najczęściej zadawane...

Popularne artykuły