Zgodnie z rozporządzeniem MSWiA od kilku miesięcy funkcjonuje obowiązek instalacji automatycznych czujek dymu i czadu w nowo powstających budynkach. Dla lokali oddanych do użytku przed 23 grudnia ub.r. obowiązek ten powstanie dopiero po 2030 roku, ale według ekspertów bezpieczeństwa pożarowego nie ma co czekać z taką instalacją, która może znacząco poprawić ten aspekt.

Obowiązek już działa, ale nie dla wszystkich

Według danych Państwowej Straży Pożarnej w 2024 roku w całym kraju miało miejsce ponad 29,2 tys. pożarów w budynkach mieszkalnych. W ich wyniku śmierć poniosło 295 osób, a 2 tys. odniosło obrażenia. Pod koniec ubiegłego roku MSWiA wskazywał, że doszło też do ponad 12,3 tys. pożarów sadzy, w których zginęło pięć osób, a 116 zostało rannych. Odnotowano również ponad 4 tys. incydentów związanych z emisją tlenku węgla (czadu), w których poszkodowanych zostało 1,2 tys. osób, a 43 zginęło.

Kogo dotyczy nowy obowiązek?

– Obowiązek wyposażenia lokali mieszkalnych w autonomiczne czujki dymu powstał już dla wszystkich budynków, które zostały oddane do użytkowania po 23 grudnia 2024 roku – powiedział Agencji Newseria Jacek Podyma, inżynier, rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. – Jeżeli więc 23 grudnia lokal mieszkalny nie był jeszcze użytkowany, ten obowiązek już jest, a jeśli ktoś tego nie zrobił, powinien niezwłocznie wyposażyć budynek w autonomiczną czujkę dymu – dodał. W świetle przepisów dla budynków już użytkowanych w dniu wejścia w życie rozporządzenia, obowiązek montażu powstaje 1 stycznia 2030 roku.

Ekspert: nie czekajmy do 2030 roku

– Uważam, że nie powinniśmy czekać aż tak długo. To jest wyjątkowo ekonomiczne rozwiązanie, a bardzo poprawiające bezpieczeństwo pożarowe – przypomina Jacek Podyma. – Koniecznie trzeba zwrócić uwagę, że również obowiązkiem tym są objęte lokale mieszkalne, które są przeznaczone na cele hotelowe, czyli wszystkie motele, agroturystyka lub też wynajmowane w celu pełnienia usług hotelarskich. Ten obowiązek powstaje nie później niż 30 czerwca 2026 roku – powiedział.

Gdzie montować czujki? Praktyczne wskazówki

Jak podkreśla PSP, czujkę czadu trzeba umieścić w pomieszczeniu, gdzie może on być wytworzony, czyli m.in. kotłowniach, łazienkach z podgrzewaczami gazowymi wody i kuchniach z piecykami gazowymi, pomieszczeniach z kominkami. Czujnik ten nie powinien być raczej umieszczany na suficie, bo czad z reguły utrzymuje się w dolnych i środkowych częściach pomieszczeń. Dlatego lepiej zamontować czujnik na ścianie na wysokości wzroku stojącego człowieka. Z kolei czujkę dymu montować najlepiej na środku płaskiego sufitu, w korytarzu w bezpośrednim sąsiedztwie sypialni. W mieszkaniu wielokondygnacyjnym potrzebna jest co najmniej jedna czujka na każdym piętrze.

Czujki, które ratują życie

– Autonomiczne czujki dymu bez wątpienia poprawią bezpieczeństwo pożarowe, a właściwie już mamy pozytywne przykłady takiego działania – mówi rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. – Jednym z przykładów, kiedy autonomiczne czujki dymu ostrzegły mieszkańców, był pożar przy ul. Kraszewskiego w Poznaniu. Niestety zginęło w nim dwóch strażaków, ale dzięki temu, że w jednym z lokali były autonomiczne czujki dymu, udało się uratować wiele osób – powiedział.

Potrzeba aktualnych przepisów przeciwpożarowych

Zdaniem eksperta przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego powinny być aktualizowane na bieżąco wraz z wprowadzanymi zmianami do prawa budowlanego. – Uważam, że nie jest możliwe, żeby przepisy nadążały za rozwojem technologii, natomiast jeżeli na przykład powstaje obowiązek zapewnienia mocy przyłączeniowej dla stanowisk ładowania lub powstają regulacje dotyczące stosowania fotowoltaiki, to równocześnie powinny być wprowadzane przepisy przeciwpożarowe – ocenia Jacek Podyma, cytowany przez Agencję Newseria. Jako przykład wskazuje garaże zamknięte ze stanowiskami ładowania, gdzie jego zdaniem bezwzględnie powinny być stosowane systemy sygnalizacji pożarowej albo autonomiczne czujki dymu.