Trzeba zobaczyć
Rezerwat Kadzielnia w Kielcach
Kadzielnia jest rezerwatem, w którym ochronie podlega najwyższa część wyniosłego skalnego cypla, czyli tzw. Skałka Geologów, wznosząca się pośrodku nieczynnego od 1962 r. kamieniołomu. Na terenie rezerwatu opisano szeregi interesujących zjawisk geologicznych: szczątki fauny (m.in. korali, brachiopodów, ryb i głowonogów), żyłową mineralizację kruszcowo-kalcytową, zjawiska tektoniczne i krasowe. Zostały tu odnalezione między innymi nieznane wcześniej z obszaru Polski gatunki ryb pancernych.
Najpierw zioła, potem zakład wydobywczy
Nazwa wzgórza Kadzielnia pochodzi od zbierania na nim w dawnych czasach ziół na kadzidło dla potrzeb katedry. Około 1770 r. powstał tu z inicjatywy bp. Kajetana Sołtyka pierwszy wapiennik. W 1886 r. pobudowano trzy piece do wypalania wapna. W 1938 r. zakłady Kadzielni zatrudniały około 200 pracowników, którzy wydobywali skałę wapienną do produkcji nawozów, topnika dla przemysłu hutniczego, wapienia dla przemysłu cukrowniczego i mieliwa wapiennego dla hut szkła. Część produkcji przeznaczona była jako kamień budowlany i tłuczeń dla kolejnictwa, część produkowanego wapna przeznaczona była na eksport.
Eksploatację Kadzielni zakończono w 1968 r.
![]()
Wyjątkowe skały i jaskinie
Obecnie Kadzielnia stanowi obiekt wyjątkowo interesujący z uwagi na grupę skał wapiennych z żyłami kalcytu i stanowiskami rzadkich roślin oraz cennymi znaleziskami paleontologicznymi. Występują tu także zjawiska tektoniczne i mineralizacyjne. Kadzielnia to także jedno z najbardziej znanych skupisk jaskiniowych w Polsce. Trzy z 25 jaskiń, których łączna długość korytarzy wynosi 678 m, udostępnia Podziemna Trasa Turystyczna o długości 140 m.
Także we wschodniej ścianie byłego kamieniołomu znajduje się Jaskinia Wschodnia, której korytarze mają 80 m długości. Do jaskini prowadzą 3 otwory odsłonięte podczas eksploatacji wapieni. Jaskinia Prochownia ma 28 m, prowadzi do niej otwór zabudowany metalowymi drzwiami. Główna komora wejściowa jaskini ze sztucznym betonowym stropem była magazynem materiałów wybuchowych w czasie kiedy na Kadzielni wydobywano skałę wapienną. Z komory wychodzą trzy niewielkie korytarzyki. Obok Prochowni znajduje się Jaskinia Odkrywców mierząca 14 m. Za otworem wejściowym znajduje się wąski, szczelinowy korytarz szerokości do 1,4 m i wysokości do 6,5 m.
Z 16 jaskiń, które znajdują się w Skałce Geologów najdłuższą jest Jaskinia Jeleniowska, której główny otwór widoczny jest ze ścieżki prowadzącej na szczyt. Jaskinia ma 36 m długości. Pierwsze publikacje o jaskini, które ukazały się w 1904 r. wspominają o kopalnych szczątkach jelenia, które dały nazwę jaskini.
Kolejną pod względem wielkości jaskinią w Skałce Geologów jest Jaskinia Zwaliskowa długości 24 m. Otwór wejściowy do jaskini został odsłonięty w 1959 r., ale wejście do niej możliwe było dopiero rok później, kiedy obsunęły się bloki skalne tarasujące wejście.
Jaskinia Urwista na Kadzielni, znajdująca się także w Skałce Geologów, ma 18 m długości. Prowadzą do niej dwa otwory, z tego jeden przez 11-metrowy Komin Geologów i wymaga użycia liny. Charakterystyczne są leje i komory wypełnione tzw. czerwoną ziemią zwaną przez geologów „terra rossa”, czyli materiałem czerwono zabarwionym od związków żelaza. W jaskiniach na Kadzielni znaleziono kości żyjących tu wówczas nosorożców włochatych, niedźwiedzi jaskiniowych i gryzoni stepowych. W wyniku dawnej intensywnej eksploatacji wapienia ze wzgórza Kadzielnia pozostało tylko jego wschodnie zbocze, resztki zbocza południowo-zachodniego z przylegającą hałdą, zwaną obecnie Wzgórzem Harcerskim oraz oddzielona głębokim wyrobiskiem Skałka Geologów (295 m n.p.m.).
Skałka Geologów otoczona jest tzw. szmaragdowym jeziorkiem. Niezwykły kolor wody wywołuje zjawisko optyczne – promienie światła odbijające się od zlasowanego wapienia. Kilka lat temu, na skutek eksploatacji wód podziemnych wody z wyrobiska zaczęły zanikać, ale ostatnio znów wypełniają one dno wyrobiska.
Było tu ciepłe morze
Wędrując specjalnie wyznaczonymi alejkami trudno sobie wyobrazić, że ok. 375 mln lat temu w tym miejscu było ciepłe morze, które wówczas znajdowało się nieznacznie na południe od równika. Żyły w nim liczne organizmy, których wapienne szkielety, skorupy i pancerze opadając na dno tworzyły skały osadowe. W tym procesie uczestniczyły także korale rafotwórcze budujące wielkie rafy koralowe.
Wędrując po wzgórzu możemy podziwiać ze specjalnych tarasów malownicze widoki na miasto oraz w kierunku południowym można obserwować panoramę Pasma Dymińskiego z Górą Telegraf, Pasma Posłowickiego z Górą Pierścienicą; w kierunku południowo – zachodnim, przełom rzeki Bobrzy, pasmo Zgórskie z Górą Patrol; w kierunku zachodnim krajobraz Pasma Kadzielniańskiego z Karczówką; w kierunku północnym Wzgórza Tumlińskie.
W wyrobisku kamieniołomu ulokowano jeden z najładniej usytuowanych w Polsce amfiteatrów na 5,5 tys. miejsc, oddany do użytku w 1971 r. w czasie obchodów IX wieków Kielc. W 2010 roku amfiteatr przebudowano.
W okresie zimowym na ścianie północno-wschodniej części Skałki Geologów – Świętokrzyski Klub Alpinistyczny przy współpracy z Geoparkiem Kielce tworzy lodospad – zimową ściankę wspinaczkową.
Przez teren rezerwatu przechodzą szlaki: miejski i spacerowe: zielony i niebieski.
![]()
Źródło: Urząd Miasta Kielce
Trzeba zobaczyć
Geologiczne skarby regionu: Gagaty Sołtykowskie i Skałki Piekło pod Niekłaniem
Północna część województwa świętokrzyskiego kryje niezwykłe miejsca, które pozwalają odkryć fascynujące dzieje naszej planety. Rezerwat przyrody Gagaty Sołtykowskie oraz rezerwat Skałki Piekło pod Niekłaniem to atrakcje łączące walory edukacyjne i przyrodnicze, stanowiące idealny cel dla miłośników geoturystyki oraz rodzinnych wędrówek. (więcej…)
Trzeba zobaczyć
Kajakowe odkrywanie Ponidzia: idealny sposób na aktywny wypoczynek w regionie
Ponidzie, malowniczy region województwa świętokrzyskiego, to miejsce, które zachwyca łagodnym krajobrazem – pełnym zielonych łąk, wapiennych wzgórz oraz wijących się rzek. Dla miłośników natury i aktywnego spędzania czasu, najciekawszym sposobem na poznanie tej krainy są spływy kajakowe na rzekach: Czarnej Nidzie, Białej Nidzie oraz Nidzie. (więcej…)
Trzeba zobaczyć
Tajemnice Świętego Krzyża: od pogańskich obrzędów po mroczne więzienie
Łysa Góra, znana również jako Łysiec, to jedno z najbardziej zagadkowych miejsc w Polsce. Choć współcześnie przyciąga turystów malowniczymi krajobrazami, kryje w sobie historię pełną kontrastów – od dawnych wierzeń i bezcennych relikwii, po mroczne sekrety krypt i tragedię więźniów. (więcej…)
Trzeba zobaczyć
Skałki Piekło pod Niekłaniem – najpiękniejszy rezerwat przyrody nieożywionej w woj. świętokrzyskim
Malownicze formacje skalne, rzadka paproć i ślady historii (więcej…)
Trzeba zobaczyć
Odkryj magiczne zabytki Gminy Staszów
Gmina Staszów to prawdziwy skarbiec historii, gdzie na każdym kroku spotkać można niezwykłe zabytki świadczące o bogatej przeszłości regionu. Od renesansowego rynku przez gotyckie kościoły po magnackie pałace – zapraszamy w podróż po najciekawszych miejscach tej malowniczej krainy. (więcej…)
Trzeba zobaczyć
Góra Chełm – przyrodnicza perła Pasma Klonowskiego
Góra Chełm (399 m n.p.m.) to najbardziej wysunięte na zachód wzniesienie Pasma Klonowskiego, oddzielające źródła Lubrzanki od doliny Bobrzy. Jej wydłużony kształt przypomina hełm, a szczyt porasta las mieszany z dominującym modrzewiem polskim i bogatym runem. (więcej…)
-
Policja2 dni temuŚwiętokrzyskie: Dramatyczny wypadek na drodze krajowej nr 74. Jedna osoba zginęła! [ZDJĘCIA]
-
Fakty z Masłowa1 tydzień temuZatrzymany za pochwalanie zamachu w Krakowie – grozi mu więzienie
-
Drogi i komunikacja4 dni temuSiedem nowych przystanków w Kielcach – znamy lokalizacje i termin rozpoczęcia prac
-
Wiadomości z Kielc4 dni temuSmród w Kielcach nie do zniesienia – trwa kontrola inspektoratu
-
Wiadomości z regionu4 dni temuKiedy pogrzeb zamordowanej rodziny zamachowca z Krakowa? Krewni podjęli decyzję
-
Policja3 dni temuŚwiętokrzyskie: Tragiczny wypadek z udziałem cysterny. Nie żyją dwie osoby!
-
Fakty z Masłowa21 godzin temuNowy parking w Masłowie budzi kontrowersje. Czy to marnowanie unijnych środków?
-
Wiadomości z regionu3 dni temuŚwiętokrzyskie: Pogrzeb rodziny zamachowca z Krakowa. Porządku pilnowała Policja
-
Z kraju i ze świata2 tygodnie temuCyberataki na lodówki i chłodnie w Polsce zagrażają bezpieczeństwu żywności — nowe dane ujawniają skalę
-
Wiadomości z Kielc3 dni temuKielce kurczą się najszybciej w Polsce – niemal pięciu mieszkańców mniej dziennie
-
Wiadomości z Kielc1 dzień temuJeff Burg w Kielcach. 100 darmowych burgerów na otwarcie
-
Policja1 tydzień temuŚwiętokrzyska policja wyjaśnia wątek zamachu w Krakowie i potrójnego zabójstwa

