Podróże
Kazimierz Dolny – dlaczego warto go odwiedzić?
Kazimierz Dolny to niewielkie miasto położone w województwie lubelskim, nad królową polskich rzek – Wisłą. Dlatego też często nazywany jest „Kazimierzem nad Wisłą”.
Jego historia sięga już XI wieku, kiedy to znajdowała się tutaj niewielka osada zwana „Wietrzną Osadą” należącą do zakonu benedyktynów. W 1181 roku Kazimierz Sprawiedliwy przekazał osadę zakonnicom, które jej nazwę zmieniły na imię darczyńcy. Przydomek „dolny” został dodany w późniejszych latach dla odróżnienia od innej miejscowości położonej w górnym biegu Wisły.
Pomimo, iż Kazimierz Dolny jest niewielki to obfituje w wiele ciekawych i wartych zobaczenia miejsc. Oto najważniejsze atrakcje w Kazimierzu Dolnym, które warto zobaczyć.
- Kościół św. Jana Chrzciciela i św. Bartłomieja – pierwsza świątynia w obecnym miejscu powstała już w 1325 roku, uległ pożarowi w 1561 roku, zaś już w 1591 został ponownie odbudowany, w późniejszych latach rozbudowany w stylu renesansowym. W świątyni możemy podziwiać przepiękną chrzcielnicę czy żyrandol, jednak na szczególną uwagę zasługują organy- są one najstarszymi w całości zachowanymi organami w Polsce.
- Ruiny Zamku w Kazimierzu Dolnym – na wschód od starego miasta znajduje się wzgórze, na którym zobaczymy wieżę, zwaną basztą oraz ruiny średniowiecznego zamku ufundowanego przez Kazimierza Wielkiego. Wysokość wieży to 20 metrów, w średniowieczu baszta była wyższa i posiadała stożkowy dach, na szczycie wieży skorzystamy z tarasu widokowego i możemy podziwiać przepiękne widoki na okolicę.
- Spichlerze – Kazimierz Dolny ze względu na swoje położenie słyną z spichlerzy, kiedyś istniało ich 11, obecnie możemy podziwiać 5 spichlerzy.
- Muzeum Nadwiślańskie – to cztery oddziały: Dom Kuncewiczów, Kamienica Celejowska, Oddział Przyrodniczy oraz Muzeum Sztuki Złotniczej.
- Rynek i synagoga – Synagoga została zbudowana w XVIII wieku. Ocenie niewykorzystany budynek. Według legendy bożnica jest darem od Kazimierza Wielkiego. Rynek podzielony jest na cześć starszą i nowszą. W nowszej części warto przyjrzeć się kamienicom pod wezwaniem św. Krzysztofa i Mikołaja, które powstały w 1615 roku.
- Góra Trzech Krzyży – wzniesienie o wysokości 190 m n.p.m., na którym obecnie stoją trzy krzyże symbolizujące cudowne wyleczenie z zaraz z początku XVIII wieku. Kiedyś wzniesienie było nazywane Górą Krzyżową, co może oznaczać, że we wczesnym średniowieczu było to miejsce kultu.
- Lessowe wąwozy:
– Korzeniowy Dół – około 400m, jest to najbardziej malowniczy wąwóz
– Norowy Dół- około 900 metrów, jest to najbardziej zielony wąwóz Kazimierza Dolnego
– Małachowskiego- wejście od ulicy Juliusza Małachowskiego bohatera powstania listopadowego, który według podań zginął w tym wąwozie, jest to trasa około 1 km
– Plebanka- również około 1 kilometra długości, wejście znajduje się obok klasztoru Ojców Franciszkanów, podczas spaceru wąwozem zobaczymy krzyż, postawiony dla upamiętnienia epidemii nawiedzających miasto w przeszłości.
Kazimierz Dolny to nieduże ale wyjątkowo położone miasto, które zachwyca magicznymi wąwozami, pięknymi widokami i licznymi zabytkami. Warto udać się do Kazimierza chociażby na weekend, aby przenieść się w czasie, w zupełnie inne, wyjątkowe miejsce.
Więcej atrakcji w Kazimierzu Dolnym można znaleźć na stronie podroztrwa.pl/kazimierz-dolny
Podróże
Bezpieczeństwo w Tajlandii: co turyści muszą wiedzieć
Bezpieczeństwo w Tajlandii to temat znacznie bardziej złożony, niż sugerują idylliczne zdjęcia rajskich plaż w katalogach biur podróży. Planując urlop w tym kraju Azji Południowo-Wschodniej, warto znać aktualną sytuację geopolityczną, restrykcyjne przepisy dotyczące substancji odurzających oraz realne zagrożenia ze strony lokalnego półświatka.
Ciemna strona raju w obiektywie dokumentalistów
Popularność Tajlandii wśród podróżnych z całego świata nie słabnie, jednak w mediach coraz częściej pojawiają się materiały odsłaniające mniej znane oblicze tego kierunku. Głośnym przykładem jest trzyczęściowy serial dokumentalny z 2025 roku, zrealizowany przez brytyjską influencerkę Zarę McDermott i udostępniony na platformie BBC iPlayer. Autorka, która wcześniej badała działalność gangów narkotykowych na Ibizie, tym razem przyjrzała się przestępczemu półświatkowi w Tajlandii.
Materiał rzuca światło na złożoną i niebezpieczną relację tego kraju z rynkiem nielegalnych substancji. Choć tego typu produkcje nie powstrzymują masowej turystyki, stanowią ważne ostrzeżenie dla osób nieświadomych zagrożeń czyhających poza głównymi szlakami turystycznymi.
Pułapka przepisów narkotykowych i surowych kar
W ostatnich latach rynek konopi indyjskich w Tajlandii przeszedł gwałtowny rozwój, co u wielu przyjezdnych wywołało złudne poczucie pełnej swobody. Tymczasem w 2025 roku lokalne władze zdecydowały się na zaostrzenie przepisów dotyczących sprzedaży marihuany, a kraj stał się jednym z głównych punktów przerzutowych konopi przemycanych m.in. do Wielkiej Brytanii.
Turyści muszą pamiętać o fundamentalnym paradoksie tajskiego prawa. Mimo pozornej dostępności niektórych używek, Tajlandia od dziesięcioleci słynie z wyjątkowo bezwzględnego podejścia do przestępstw narkotykowych:
- posiadanie nielegalnych substancji wiąże się z wieloletnimi wyrokami w miejscowych więzieniach o bardzo ciężkich warunkach,
- za najcięższe przestępstwa, w tym przemyt narkotyków przez granicę, prawo przewiduje nawet karę śmierci,
- nieznajomość lokalnych regulacji lub uleganie namowom osób poznanych w kurortach nie stanowi żadnej okoliczności łagodzącej.
Wskazówka w praktyce: Podróżując po Tajlandii, nigdy nie przejmuj od obcych osób paczek, bagażu ani prezentów do przewiezienia przez granicę – nawet pod pretekstem drobnej przysługi. Zawsze pilnuj własnych walizek na lotniskach i w hotelach, a przed wyjazdem sprawdź aktualne komunikaty ministerstwa spraw zagranicznych dotyczące regionów przygranicznych.
Napięcia na granicach i zalecenia dla podróżnych
Oprócz kwestii prawnych, planując trasę zwiedzania Tajlandii, należy monitorować bieżącą sytuację bezpieczeństwa w regionie. W 2025 roku doszło do wybuchu starć zbrojnych na granicy z sąsiednią Kambodżą. Eskalacja tego konfliktu skłoniła m.in. brytyjskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych do zaktualizowania oficjalnych zaleceń dla podróżujących.
Choć popularne kurorty, Bangkok oraz tajskie wyspy funkcjonują w trybie turystycznym, wycieczki w rejony przygraniczne wymagają szczególnej ostrożności i weryfikacji najnowszych ostrzeżeń dyplomatycznych tuż przed wylotem.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy w Tajlandii można legalnie kupić i posiadać marihuanę?
Choć w ostatnich latach rynek konopi w Tajlandii dynamicznie się rozwinął, w 2025 roku władze zaostrzyły przepisy regulujące sprzedaż i obrót tymi substancjami. Turyści powinni zachować najwyższą ostrożność, ponieważ posiadanie nielegalnych środków odurzających jest surowo karane.
Jakie kary grożą za przestępstwa narkotykowe w Tajlandii?
Tajski wymiar sprawiedliwości stosuje niezwykle surowe sankcje wobec osób łamiących prawo antynarkotykowe. W zależności od rodzaju i ilości substancji grożą za to wieloletnie kary więzienia, a w przypadku przemytu nawet kara śmierci.
Czy podróż do Tajlandii jest obecnie bezpieczna dla turystów?
Główne ośrodki turystyczne, takie jak Bangkok czy popularne wyspy, pozostają dostępne dla zwiedzających, jednak należy zachować podstawowe zasady ostrożności. Przed wyjazdem warto zapoznać się z aktualnymi komunikatami dla podróżnych, zwłaszcza w kontekście napięć przy granicy z Kambodżą odnotowanych w 2025 roku.
O czym opowiada dokument Zary McDermott o Tajlandii?
Trzyczęściowy serial dokumentalny z 2025 roku (dostępny na BBC iPlayer) odsłania ciemną stronę tajskiej turystyki i działanie tamtejszego półświatka przestępczego. Produkcja skupia się przede wszystkim na rynku narkotykowym oraz problemie przemytu konopi indyjskich.
Na co szczególnie uważać podczas pobytu na tajskich wyspach i w kurortach?
Podczas wakacji należy bezwzględnie unikać kontaktów z lokalnym półświatkiem, nie przyjmować podejrzanych propozycji przewozu bagażu oraz pilnować swoich napojów i rzeczy osobistych. Kluczowe jest również przestrzeganie miejscowego prawa oraz szacunek dla lokalnych obyczajów.
Podróże
Jaskinie Waitomo w Nowej Zelandii– co warto wiedzieć przed zwiedzaniem?
Jaskinie Waitomo na Wyspie Północnej Nowej Zelandii to słynny system podziemnych korytarzy, których sklepienia rozświetlają tysiące niebieskozielonych punktów przypominających rozgwieżdżone niebo. Za to niezwykłe zjawisko odpowiadają endemiczne larwy muchówki Arachnocampa luminosa, a główną atrakcją miejsca jest rejs łodzią w całkowitej ciemności pod świecącym sufitem.
Gdzie leżą jaskinie Waitomo i co tworzy ich niezwykły blask?
Kompleks jaskiń znajduje się w pobliżu miejscowości Waitomo na Wyspie Północnej Nowej Zelandii. Choć podziemne sklepienie wygląda jak nocne niebo usiane gwiazdami, źródłem niebieskozielonego światła nie są minerały, lecz żywe organizmy. Są to larwy muchówki Arachnocampa luminosa – gatunku występującego wyłącznie na terenie Nowej Zelandii.
Larwy zasiedlają wilgotne ściany oraz stropy podziemnych komór, gdzie panują stabilne warunki do ich rozwoju. Im głębsza ciemność panuje we wnętrzu jaskini, tym wyraźniejszy i bardziej spektakularny staje się blask emitowany jednocześnie przez tysiące osobników.
Jak działają świecące pułapki larw Arachnocampa luminosa?
Bioluminescencja w przypadku nowozelandzkich larw nie pełni funkcji ozdobnej, lecz jest precyzyjnym narzędziem łowieckim. Każda larwa opuszcza ze sklepienia cienkie, lepkie nici, które tworzą gęstą kurtynę przeznaczoną do chwytania drobnych owadów latających w podziemiach.
- Wabienie ofiar: Niebieskozielone światło emitowane przez larwę przyciąga w kierunku zwisających nici inne owady, które mylą podziemny blask ze światłem dziennym lub otwartą przestrzenią.
- Unieruchomienie zdobyczy: Zdezorientowane owady wpadają bezpośrednio na lepkie włókna, z których nie potrafią się już uwolnić, stając się pokarmem dla drapieżnej larwy.
Wskazówka w praktyce: Najlepszy efekt wizualny w jaskiniach Waitomo uzyskuje się w pełnej ciemności, dlatego kluczowym punktem zwiedzania jest bezgłośny rejs łodzią po podziemnej rzece – brak sztucznego oświetlenia pozwala oczom przyzwyczaić się do mroku i dostrzec pełną intensywność niebieskozielonego blasku na sklepieniu.
Historia odkrycia i zwiedzanie kompleksu podziemnego
Jaskinie Waitomo należą do najstarszych atrakcji turystycznych regionu – udostępniono je pierwszym zwiedzającym już w 1889 roku. Kluczową rolę w ich eksploracji oraz organizacji pierwszych wycieczek odegrali miejscowy przywódca Māori Tane Tinorau oraz angielski geodeta Fred Mace.
Z biegiem lat miejsce to zyskało status jednej z najbardziej rozpoznawalnych atrakcji przyrodniczych całej Nowej Zelandii. Najważniejszym i najbardziej widowiskowym elementem trasy turystycznej pozostaje podziemna przeprawa łodzią, podczas której odwiedzający przemieszczają się w ciszy i ciemności bezpośrednio pod sklepieniem pokrytym tysiącami świecących larw.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Gdzie znajdują się jaskinie Waitomo?
Jaskinie Waitomo położone są na Wyspie Północnej Nowej Zelandii, w pobliżu miejscowości o tej samej nazwie. Kompleks ten stanowi jedną z najbardziej znanych atrakcji przyrodniczych kraju.
Co dokładnie świeci na sklepieniu jaskiń Waitomo?
Niebieskozielone światło emitują larwy muchówki Arachnocampa luminosa. Jest to gatunek endemiczny, co oznacza, że w warunkach naturalnych występuje wyłącznie w Nowej Zelandii.
Dlaczego larwy w jaskiniach Waitomo emitują światło?
Światło stanowi element strategii łowieckiej larw. Niebieskozielony blask przyciąga drobne owady prosto w cienkie, lepkie nici, które każda larwa opuszcza ze sklepienia jaskini.
Kiedy udostępniono jaskinie Waitomo turystom?
Pierwszych odwiedzających wpuszczono do jaskiń Waitomo w 1889 roku. W ich poznaniu oraz początkowym oprowadzaniu turystów kluczową rolę odegrali miejscowy przywódca Māori Tane Tinorau oraz angielski geodeta Fred Mace.
Jak wygląda główna atrakcja podczas zwiedzania jaskiń?
Najciekawszym punktem wizyty jest przeprawa łodzią przez podziemną część kompleksu. Turyści płyną w ciemności pod sklepieniem gęsto pokrytym tysiącami świecących larw.
Podróże
La Rinconada – jak wygląda życie w najwyższym mieście świata?
La Rinconada to najwyżej położone stale zamieszkane miasteczko na świecie, usytuowane na wysokości około 5100 metrów nad poziomem morza w peruwiańskich Andach. Mimo ekstremalnego niedoboru tlenu, ujemnych temperatur oraz braku podstawowej infrastruktury sanitarnej, w tej górniczej osadzie żyje od 30 do 50 tysięcy ludzi, których przyciąga wizja zarobku przy wydobyciu złota.
Gdzie leży La Rinconada i ile osób tam mieszka?
Osada znajduje się w południowo-wschodniej części Peru, w paśmie Andów, niedaleko granicy z Boliwią. Jej położenie na wysokości około 5100 m n.p.m. w bezpośrednim sąsiedztwie lodowców i stromych wysokogórskich zboczy sprawia, że uznaje się ją za najwyżej położoną stałą osadę ludzką na Ziemi.
Choć środowisko jest skrajnie nieprzyjazne człowiekowi, miejscowość nieustannie przyciąga nowych przybyszów z uboższych, niżej położonych regionów. Szacuje się, że na stałe zamieszkuje ją od 30 do 50 tysięcy osób. Dla wielu rodzin praca w tutejszych kopalniach stanowi jedyną realną szansę na poprawę trudnej sytuacji finansowej.
Jak wysokość 5100 m n.p.m. wpływa na zdrowie mieszkańców?
Na wysokości przekraczającej 5000 metrów ciśnienie atmosferyczne jest znacznie niższe niż na poziomie morza. W praktyce oznacza to, że z każdym oddechem do organizmu trafia znacznie mniej cząsteczek tlenu, co stanowi ogromne obciążenie dla układu krążenia i układu oddechowego.
- Ostra choroba wysokościowa: Osoby przyjeżdżające z nizin bardzo szybko doświadczają silnych bólów głowy, nudności, bezsenności oraz poważniejszych powikłań wynikających z gwałtownej zmiany ciśnienia.
- Przewlekłe niedotlenienie: Nawet wieloletni mieszkańcy Andów, których organizmy częściowo zaadaptowały się do górskiego klimatu, cierpią na liczne schorzenia wywołane stałym deficytem tlenu we krwi.
Na czym polega system pracy cachorreo w kopalniach złota?
Głównym motorem napędowym rozwoju osady są tutejsze złoża złota. Część zatrudnionych tu górników pracuje w specyficznym, obarczonym ogromnym ryzykiem systemie wynagradzania znanym jako cachorreo.
Mechanizm ten polega na tym, że górnik przez określony czas wykonuje swoją pracę w kopalni bez otrzymywania standardowej pensji. W zamian za to zyskuje prawo do zatrzymania urobku wydobytego przez siebie w wyznaczonym dniu lub okresie. Ostateczny zarobek przypomina więc loterię – zależy wyłącznie od tego, ile kruszcu uda się znaleźć w zabranej skale.
Wskazówka w praktyce: Choć wizja szybkiego wzbogacenia się przyciąga do La Rinconada tysiące pracowników, w systemie cachorreo górnicy nie mają żadnej gwarancji minimalnego dochodu – jeśli w wyznaczonym dniu trafią na skałę pozbawioną żyły złota, ich wielodniowy wysiłek w ekstremalnych warunkach pozostaje bez wynagrodzenia.
Codzienne życie, klimat i zagrożenia środowiskowe
Funkcjonowanie na co dzień w peruwiańskiej osadzie wymaga nieustannej walki z surową przyrodą oraz brakiem miejskiej infrastruktury. Temperatury powietrza regularnie spadają tu poniżej zera, a gęsta zabudowa miasteczka ma w przeważającej mierze prowizoryczny charakter.
- Brak sanitariatów: W wielu kwartałach miejscowości mieszkańcy nie mają dostępu do bieżącej wody ani sieci kanalizacyjnej, co drastycznie obniża standard higieny.
- Skażenie rtęcią: Proces wydobycia i oddzielania złota ze skał wiąże się z powszechnym wykorzystywaniem toksycznej rtęci. Substancja ta przenika do lokalnego środowiska, wody i gleby, potęgując problemy zdrowotne lokalnej społeczności.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Na jakiej wysokości leży La Rinconada?
La Rinconada położona jest na wysokości około 5100 metrów nad poziomem morza w peruwiańskich Andach, niedaleko granicy z Boliwią. Dzięki temu uznaje się ją za najwyżej położone stale zamieszkane miasteczko na świecie.
Ilu mieszkańców liczy La Rinconada?
Mimo skrajnie trudnych warunków klimatycznych i bytowych w osadzie mieszka od 30 do 50 tysięcy osób. Ludność napływa tu głównie w poszukiwaniu pracy przy wydobyciu złota.
Czym jest system pracy cachorreo?
Cachorreo to nieformalny system wynagradzania stosowany w kopalniach złota w La Rinconada. Górnicy pracują przez ustalony czas bez zwykłej wypłaty, a w zamian mogą zatrzymać dla siebie urobek wydobyty w wyznaczonym okresie, licząc na znalezienie w nim złota.
Jakie są główne zagrożenia zdrowotne w La Rinconada?
Mieszkańcy są narażeni na ostrą chorobę wysokościową oraz przewlekłe niedotlenienie organizmu wywołane niskim ciśnieniem atmosferycznym. Dodatkowe zagrożenie stanowią zatrucia rtęcią używaną przy przetwarzaniu złota oraz trudne warunki sanitarne wynikające z braku kanalizacji i bieżącej wody.
Dlaczego ludzie decydują się na życie w tak ekstremalnych warunkach?
Głównym powodem migracji do La Rinconada jest możliwość zarobku w kopalniach złota. Dla wielu ubogich rodzin z niżej położonych regionów Peru znalezienie cennego kruszcu stanowi jedyną szansę na poprawę sytuacji materialnej.
Lifestyle
Młyn w Działoszynie: historia i renowacja zabytku
Młyn w Działoszynie to jeden z najcenniejszych zabytków techniki w regionie, który przez blisko dwa stulecia opierał się pożarom i zawieruchom wojennym. Dzięki zaangażowaniu lokalnej spółdzielni oraz wsparciu finansowemu ten ceglany świadek historii nad Wartą przechodzi gruntowną renowację, a w jego wnętrzach ma powstać ogólnodostępne muzeum młynarstwa.
Historia młyna w Działoszynie: od drewnianej konstrukcji na palach po ceglany gmach
Początki przemysłowego wykorzystania nurtu Warty w Działoszynie sięgają pierwszej połowy XIX wieku. Pierwotny, drewniany młyn wodny należał do rodziny Pytlewskich i opierał się częściowo na palach wbitych bezpośrednio w koryto rzeki. Taki sposób posadowienia pozwalał w pełni wykorzystać naturalną siłę wody do napędzania mechanizmów mielących ziarno.
Losy obiektu nie były jednak łaskawe, a jego obecny wygląd jest wynikiem wielokrotnych odbudów po kolejnych katastrofach:
- Pożar około 1905 roku – ogień doszczętnie strawił pierwszą konstrukcję, co skłoniło Stanisława Pytlewskiego do wzniesienia nowego, drewnianego młyna, tym razem ulokowanego w całości na prawym brzegu Warty.
- Zniszczenia z 1914 roku – podczas walk w trakcie I wojny światowej uszkodzony został generator trójfazowy napędzający turbiny prądotwórcze, przez co część mieszkańców Działoszyna przez miesiąc była pozbawiona prądu. Wycofujące się wojska wysadziły też pobliski most, co doprowadziło do wybicia 73 szyb w okolicy oraz zniszczenia grobli i urządzeń transportujących zboże.
- Rozbudowa w latach 20. XX wieku – po ślubie córki Stanisława Pytlewskiego z Janem Hartlem (byłym oficerem armii austriackiej) w 1921 roku zakład zyskał nową dynamikę. Około 1922 roku obok młyna wybudowano tartak, tworząc ważny ośrodek gospodarczy wykorzystujący jaz na Warcie oraz turbinownię elektrowni wodnej.
- Odbudowa w 1940 roku – po tragicznych zniszczeniach z września 1939 roku obiekt wzniesiono ponownie, nadając mu zachowaną do dziś, solidną, murowaną formę.
Jak przebiega renowacja zabytku nad Wartą?
Obecnie właścicielem nieruchomości jest Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” w Działoszynie, kierowana przez prezesa Sławomira Marka. Kluczowym krokiem dla bezpieczeństwa obiektu było wpisanie go 28 maja 2025 roku do rejestru zabytków nieruchomych województwa łódzkiego (pod numerem A/441), co zapewniło mu formalną ochronę konserwatorską.
Prace remontowe realizowane są etapami w miarę pozyskiwania zewnętrznych funduszy. Dotychczas udało się wymienić zniszczone elementy konstrukcyjne i zastąpić stare pokrycie dachowe z papy nową blachą (przy wsparciu gminy oraz środków z Krajowego Planu Odbudowy). W 2026 roku zrealizowano kolejny etap – odnowiono dwie ściany zewnętrzne budynku, usuwając odpadający tynk i kładąc nowe wyprawy. Na te prace spółdzielnia otrzymała 151 tys. zł dotacji z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego w ramach programu „Łódzkie dla zabytków”.
Wskazówka w praktyce: Planując wycieczkę śladami zabytków techniki w powiecie pajęczańskim, warto pamiętać, że działoszyński młyn jest obecnie w trakcie wieloetapowego remontu. Obiekt najlepiej podziwiać z zewnątrz – z perspektywy brzegów Warty, skąd doskonale widać jego czterokondygnacyjną, przemysłową bryłę oraz układ dawnego koryta rzeki.
Muzeum młynarstwa i zachowane maszyny: drugie życie obiektu
Największą wartością młyna w Działoszynie jest jego autentyczne wnętrze. Na czterech kondygnacjach zachowały się w dobrym stanie oryginalne maszyny młynarskie. Choć urządzenia nie pracują już od lat, ich kompletność pozwala dokładnie prześledzić dawny proces technologiczny – od oczyszczania ziarna aż po uzyskanie gotowej mąki.
Właściciel obiektu nie planuje ponownego uruchamiania produkcji przemysłowej. Celem jest dokładne oczyszczenie, konserwacja i wyeksponowanie zabytkowych maszyn w ramach przyszłego muzeum młynarstwa. Ekspozycja ma być otwarta dla mieszkańców, turystów oraz grup szkolnych. Projekt ma również wymiar symboliczny: gminna spółdzielnia do dziś prowadzi własną piekarnię, która przed laty wypiekała pieczywo właśnie z mąki mielonej nad Wartą.
Przed spółdzielnią wciąż pozostają kolejne zadania inwestycyjne – renowacja dwóch pozostałych ścian elewacji, wymiana stolarki okiennej oraz uporządkowanie i wyrównanie terenu wokół gmachu.
Wsparcie dla zabytków w powiecie pajęczańskim
Ratowanie młyna w Działoszynie wpisuje się w szerszą politykę ochrony dziedzictwa w województwie łódzkim. W ramach programu „Łódzkie dla zabytków” na renowację historycznych obiektów w całym powiecie pajęczańskim przeznaczono w latach 2019–2026 łącznie 4 mln 39 tys. 610 zł (z czego 706 tys. 800 zł przypadło na rok 2026).
W samym Działoszynie łączna pula dofinansowań wyniosła 609 tys. zł (wcześniej wsparto m.in. kościół pw. św. Marii Magdaleny oraz dzwonnicę). Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” zapisała się w tych statystykach jako pierwszy nieparafialny beneficjent z miasta objęty tym programem wsparcia.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Gdzie znajduje się zabytkowy młyn i kto jest jego właścicielem?
Zabytkowy młyn wodny znajduje się w Działoszynie (powiat pajęczański, województwo łódzkie), bezpośrednio nad rzeką Wartą. Właścicielem nieruchomości jest Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” w Działoszynie.
Kiedy powstał obecny budynek młyna w Działoszynie?
Pierwszy drewniany młyn na palach stanął w tym miejscu w pierwszej połowie XIX wieku, jednak spłonął około 1905 roku. Obecny, czterokondygnacyjny budynek murowany został odbudowany w 1940 roku po zniszczeniach z września 1939 roku.
Czy wewnątrz młyna zachowały się oryginalne urządzenia?
Tak, na wszystkich czterech kondygnacjach budynku w dobrym stanie przetrwały dawne maszyny służące do przemiału zboża. Nie są one już używane do produkcji, ale po konserwacji mają stanowić główną atrakcję planowanej ekspozycji.
Co ma powstać w odnowionym młynie w Działoszynie?
Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” planuje utworzyć w zabytkowych wnętrzach ogólnodostępne muzeum młynarstwa. Placówka będzie edukować mieszkańców, turystów oraz młodzież szkolną, pokazując dawną drogę od ziarna do mąki i chleba.
Czy młyn w Działoszynie jest wpisany do rejestru zabytków?
Tak, budynek został objęty formalną ochroną konserwatorską 28 maja 2025 roku. Obiekt figuruje w rejestrze zabytków nieruchomych województwa łódzkiego pod numerem A/441.
fot. Urząd Marszałkowski Woj. Łódzkiego / lodzkie.pl / Tomasz Grala
Podróże
Najmniejsze uzdrowisko w Polsce: co oferuje Wapienne
Najmniejsze uzdrowisko w Polsce kryje się w sercu Beskidu Niskiego i stanowi idealną alternatywę dla zatłoczonych kurortów. Jeśli marzysz o głębokim odpoczynku wśród zieleni, leczniczych wodach i ciszy pozbawionej miejskiego zgiełku, malownicze Wapienne spełni Twoje oczekiwania.
Gdzie leży najmniejsze uzdrowisko w Polsce i dlaczego warto je odwiedzić?
Wapienne znajduje się w województwie małopolskim, w gminie Sękowa, zaledwie 12 kilometrów od Gorlic. Choć region ten słynie z dużych i gwarnych kurortów, takich jak Krynica-Zdrój, Szczawnica czy Muszyna, to właśnie tutaj odnajdziesz prawdziwą kameralność. Miejscowość leży bezpośrednio przy granicach Magurskiego Parku Narodowego, co gwarantuje kontakt z dziką, nieskażoną przyrodą oraz krystalicznie czyste powietrze.
Brak tłumów sprawia, że pobyt w tym miejscu pozwala na skuteczne wyciszenie. Leśne otoczenie oraz malownicze wzgórza tworzą naturalne warunki do regeneracji sił fizycznych i psychicznych o każdej porze roku.
Jakie dolegliwości leczą źródła w Wapiennem?
Tradycje kuracyjne tej niewielkiej wsi sięgają aż XVII wieku, kiedy to pierwsi goście docenili prozdrowotne właściwości tutejszych wód mineralnych. Oficjalny status uzdrowiska miejscowość uzyskała 8 kwietnia 1986 roku, rozwijając swoją bazę zabiegową opartą na cennych surowcach naturalnych, w tym kąpielach siarkowych.
Wizyta w lokalnym sanatorium oraz korzystanie z tutejszych wód wspomagają leczenie i rehabilitację w przypadku:
- schorzeń reumatycznych oraz ortopedyczno-urazowych,
- chorób układu krążenia,
- dolegliwości układu oddechowego,
- różnego rodzaju alergii.
Wskazówka w praktyce: Planując wyjazd do Wapiennego, warto nastawić się na wypoczynek w stylu slow. Miejscowość nie oferuje rozbudowanego zaplecza handlowego ani nocnego życia znanego z dużych kurortów – to jej główna zaleta, dlatego przed przyjazdem dobrze jest zaopatrzyć się w niezbędne leki i drobiazgi w pobliskich Gorlicach.
Co zobaczyć i jakie atrakcje czekają w Wapiennem?
Mimo niewielkich rozmiarów uzdrowisko dysponuje nowoczesną infrastrukturą rekreacyjną, która pozwala przyjemnie spędzać czas między zabiegami lub podczas weekendowego wyjazdu. W samym sercu miejscowości na turystów i kuracjuszy czekają:
- tężnia solankowa – umożliwiająca darmowe inhalacje na świeżym powietrzu,
- Ogród różany Marysieńki – nastrojowe miejsce idealne na popołudniowy relaks,
- amfiteatr, w którym organizowane są lokalne wydarzenia kulturalne,
- bezpieczne place zabaw dla najmłodszych oraz edukacyjne ścieżki spacerowe.
Szlaki piesze i przyrodnicze perełki w okolicy uzdrowiska
Wapienne to doskonała baza wypadowa dla miłośników łagodnych wędrówek. Jednym z najpopularniejszych celów spacerów jest góra Ferdel, na której wznosi się 25-metrowa wieża widokowa. Przy dobrej przejrzystości powietrza można z niej podziwiać nie tylko panoramę Beskidu Niskiego, ale nawet odległe Tatry. Prowadzący na szczyt zielony szlak zajmuje około godziny i jest na tyle łagodny, że bez trudu pokonają go osoby o słabszej kondycji czy rodziny z dziećmi.
Okolica kryje także fascynujące ciekawostki geologiczne oraz historyczne. Warto wybrać się do rezerwatu przyrody Kornuty, gdzie znajduje się legendarna Jaskinia Mroczna – jedna z najdłuższych w całym Beskidzie Niskim. Miłośników historii zaciekawi z kolei fakt, że w XIX wieku tutejszy ośrodek należał do rodziny Siemieńskich, a w okresie zaborów zyskał sławę pod nazwą „Schwedelbad”.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Gdzie dokładnie znajduje się uzdrowisko Wapienne?
Wapienne leży w południowej części województwa małopolskiego, w powiecie gorlickim i gminie Sękowa. Miejscowość położona jest w Beskidzie Niskim, około 12 kilometrów na południowy wschód od Gorlic, tuż przy granicy Magurskiego Parku Narodowego.
Co leczy się w uzdrowisku Wapienne?
Wapienne specjalizuje się w leczeniu chorób reumatycznych, ortopedyczno-urazowych, kardiologicznych oraz schorzeń górnych i dolnych dróg oddechowych. Kuracjusze zmagający się z alergiami również odczuwają tu wyraźną ulgę dzięki czystemu powietrzu i lokalnym wodom mineralnym.
Czy wejście na wieżę widokową na górze Ferdel jest trudne?
Nie, trasa na szczyt góry Ferdel jest łatwa i przystępna dla każdego, niezależnie od poziomu kondycji fizycznej. Wędrówka zielonym szlakiem zajmuje około godziny, a nagrodą za krótki spacer jest widok z 25-metrowej konstrukcji, z której przy dobrej pogodzie widać Tatry.
Jakie darmowe atrakcje są dostępne na terenie uzdrowiska?
Turyści i kuracjusze mogą bezpłatnie korzystać z tężni solankowej, spacerować po Ogrodzie różanym Marysieńki oraz przemierzać edukacyjne ścieżki przyrodnicze. Dla rodzin z dziećmi przygotowano także ogólnodostępne place zabaw.
Od kiedy Wapienne posiada status uzdrowiska?
Miejscowość otrzymała oficjalny status uzdrowiska 8 kwietnia 1986 roku. Jednak tradycje korzystania z tutejszych źródeł wód mineralnych w celach leczniczych są znacznie starsze i sięgają XVII wieku.
Podróże
Arboretum Wojsławice: godziny otwarcia, bilety i historia
Arboretum Wojsławice to jeden z najpiękniejszych ogrodów botanicznych w Polsce, który skrywa ponad 17 tysięcy gatunków i odmian roślin z całego świata. Ten niezwykły kompleks krajobrazowy na Dolnym Śląsku zachwyca nie tylko bogactwem flory, ale również bogatą historią sięgającą czasów śląskiej arystokracji. W artykule dowiesz się, jak zaplanować wizytę w tym wyróżnionym prestiżowym tytułem Cudu Polski 2026 miejscu, poznasz jego fascynujące dzieje oraz zobaczysz unikalne kolekcje roślinne.
Od renesansowego folwarku do romantycznego parku
Historia tego wyjątkowego miejsca rozpoczęła się na długo zanim teren ten zyskał status naukowego ogrodu botanicznego. Korzenie dzisiejszego arboretum wiążą się z folwarkiem w Wojsławicach, który w 1559 roku trafił w ręce księcia Jerzego II Brzeskiego. Już wtedy przy tutejszym dworze zaczął kształtować się wstępny kompleks parkowy, służący wypoczynkowi możnych. Przełomowe dla wyglądu parku okazały się rządy rodu von Aulock, którzy w pierwszej połowie XIX wieku wykopali dwa stawy połączone malowniczą groblą oraz zapoczątkowali modę na sprowadzanie na Śląsk obcych gatunków drzew, takich jak sosna wejmutka czy kasztanowiec zwyczajny.
Prawdziwą rewolucję w dziejach majątku przeprowadził jednak Fritz von Oheimb, wybitny znawca roślin, który odkupił folwark w 1880 roku. To on nadał ogrodowi romantyczny charakter, wytyczając kręte alejki, osie widokowe oraz budując czteropoziomowy system stawów. Von Oheimb uczynił z parku żywy obraz, w którym centralne miejsce zajęły ukochane przez niego rododendrony. W 1920 roku w Wojsławicach rosło już ponad 4000 krzewów różaneczników w około 300 odmianach, co zapoczątkowało trwającą do dziś tradycję hodowlaną tego gatunku.
Czasy współczesne i odbudowa pod skrzydłami uniwersytetu
Po II wojnie światowej i wysiedleniu rodziny von Oheimb, majątek przez pewien czas borykał się z problemami organizacyjnymi i stopniowo popadał w zaniedbanie. Sytuacja zmieniła się diametralnie w 1977 roku, kiedy teren oficjalnie zyskał status arboretum, a w 1988 roku placówka stała się filią Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Wrocławskiego. Rozpoczęto wówczas intensywne prace renowacyjne, odnawiając systemy wodne, zabytkowe aleje oraz poszerzając kolekcje botaniczne.
Obecnie powierzchnia ogrodu wynosi ponad 60 hektarów, na których zgromadzono imponującą bazę danych obejmującą ponad 17,7 tys. taksonów roślin. Dzięki zaangażowaniu naukowców i ogrodników, miejsce to pełni dziś nie tylko funkcję rekreacyjną, ale również ważny ośrodek ochrony różnorodności biologicznej i edukacji przyrodniczej.
Roślinny skarbiec Dolnego Śląska i narodowe kolekcje
Arboretum w Wojsławicach słynie w Europie z kilku unikalnych kolekcji botanicznych, które przyciągają miłośników przyrody z całego kontynentu. Do najważniejszych skarbów ogrodu należą:
- Historyczna Kolekcja Odmian Różaneczników Rasy Łużyckiej, kontynuująca dzieło Fritza von Oheimba i posiadająca oficjalny status Kolekcji Narodowej.
- Jedna z największych w Europie kolekcji liliowców, zachwycająca feerią barw w okresie letnim.
- Kolekcja hortensji, która również została oficjalnie uznana za Kolekcję Narodową ze względu na ogromną różnorodność odmian.
Oprócz wymienionych grup, na terenie parku podziwiać można wiekowe drzewa liściaste i iglaste, w tym imponujące tulipanowce amerykańskie, klony palmowe czy historyczne okazy dębów.
Wskazówka w praktyce: Planując wizytę w Arboretum Wojsławice, warto wziąć pod uwagę porę roku – najefektowniej park prezentuje się na przełomie maja i czerwca, kiedy masowo kwitną rododendrony i azalie, oraz w środku lata, podczas pełni sezonu liliowcowego. Pamiętaj, że na teren ogrodu nie wolno wprowadzania zwierząt (z wyjątkiem psów przewodników).
Informacje praktyczne dla zwiedzających
Ogród jest udostępniany turystom w sezonie wiosenno-letnim (od marca lub kwietnia do końca października). Kasy biletowe funkcjonują codziennie w godzinach 9:00–18:00, natomiast na terenie parku można przebywać aż do godziny 20:00. Standardowy bilet wstępu kosztuje 30 zł, a bilet ulgowy 20 zł. Warto wiedzieć, że w cenę wejściówki wliczony jest bezpłatny parking na miejscu, dostęp do sieci Wi-Fi, a także możliwość udziału w kiermaszach tematycznych oraz wystawach organizowanych w dniu wizyty.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Kiedy najlepiej odwiedzić Arboretum Wojsławice?
Najlepszy czas na wizytę przypada na maj i czerwiec, kiedy kwitną tysiące rododendronów i azalii. Równie atrakcyjny jest okres letni (lipiec i sierpień), kiedy w pełnej krasie można podziwiać unikalną w skali europejskiej kolekcję liliowców.
Ile kosztuje bilet wstępu do arboretum?
Bilet normalny kosztuje 30 zł, natomiast bilet ulgowy 20 zł. Warto sprawdzić zasady darmowych wejść – bezpłatny wstęp przysługuje m.in. dzieciom do lat trzech oraz osobom ze znacznym stopniem niepełnosprawności wraz z opiekunem.
Czy na teren arboretum można wejść z psem?
Nie, na teren ogrodu botanicznego obowiązuje zakaz wprowadzania zwierząt domowych. Wyjątek stanowią wyłącznie psy przewodniki, które mogą towarzyszyć osobom niedowidzącym lub niewidomym.
Czy w cenie biletu uwzględniony jest parking?
Tak, odwiedzający Arboretum Wojsławice mogą korzystać z bezpłatnego parkingu znajdującego się przy obiekcie w ramach zakupionego biletu wstępu.
Jakie kolekcje roślinne są najważniejsze w Wojsławicach?
Do najważniejszych należą narodowe kolekcje różaneczników (rododendronów i azalie) oraz hortensji, a także jedna z największych w Europie kolekcji liliowców oraz bogaty zbiór rzadkich drzew i krzewów.
-
Policja5 dni temuŚwiętokrzyskie: Dramatyczny wypadek na drodze krajowej nr 74. Jedna osoba zginęła! [ZDJĘCIA]
-
Wydarzenia3 dni temuKielce w telewizji na żywo. Na Rynku powstanie studio
-
Drogi i komunikacja1 tydzień temuSiedem nowych przystanków w Kielcach – znamy lokalizacje i termin rozpoczęcia prac
-
Fakty z Masłowa1 tydzień temuZatrzymany za pochwalanie zamachu w Krakowie – grozi mu więzienie
-
Wiadomości z Kielc1 tydzień temuSmród w Kielcach nie do zniesienia – trwa kontrola inspektoratu
-
Fakty z Masłowa4 dni temuNowy parking w Masłowie budzi kontrowersje. Czy to marnowanie unijnych środków?
-
Wiadomości z regionu1 tydzień temuKiedy pogrzeb zamordowanej rodziny zamachowca z Krakowa? Krewni podjęli decyzję
-
Policja6 dni temuŚwiętokrzyskie: Tragiczny wypadek z udziałem cysterny. Nie żyją dwie osoby!
-
Wiadomości z regionu6 dni temuŚwiętokrzyskie: Pogrzeb rodziny zamachowca z Krakowa. Porządku pilnowała Policja
-
Wiadomości z Kielc4 dni temuJeff Burg w Kielcach. 100 darmowych burgerów na otwarcie
-
Wiadomości z regionu4 dni temuSzansa na sukces: nastolatek ze Świętokrzyskiego w finale programu TVP
-
Z kraju i ze świata2 dni temuNieznany obiekt spadł 50 km. od woj. świętokrzyskiego. Wojsko: „Podejrzenie naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej”
