Nie wszystkie diety ketogeniczne działają tak samo, zwłaszcza na stany zapalne

Nie wszystkie diety ketogeniczne działają tak samo

Nie wszystkie diety ketogeniczne dają takie same efekty – wynika z nowych badań opublikowanych w Science Advances. Naukowcy odkryli, że rodzaj spożywanych tłuszczów może mieć kluczowe znaczenie dla tego, jak organizm reaguje na ten sposób odżywiania. Badania przeprowadzono na myszach, a ich wyniki podważają powszechne przekonanie, że każda dieta ketogeniczna wywołuje identyczne skutki metaboliczne.

Jak dieta ketogeniczna wpływa na stan zapalny w organizmie

Dieta ketogeniczna ma na celu wywołanie stanu zwanego ketozą, w którym organizm wykorzystuje tłuszcz jako główne źródło paliwa. Dlatego diety ketogeniczne polegają na ograniczeniu węglowodanów. Ketoza występuje, gdy organizmowi brakuje glukozy. Chociaż diety ketogeniczne są prawdopodobnie najbardziej znane jako strategia odchudzania, pierwotnie opracowano je w celu leczenia padaczki.

Naukowcy są zainteresowani tym, jakie inne zastosowania terapeutyczne może mieć dieta ketogeniczna, ale wymaga to znacznie bardziej szczegółowego zrozumienia, jak ona działa. – Nasze poprzednie badania wykazały, że nie wszystkie diety ketogeniczne są takie same, a różne tłuszcze wywołują różne zmiany metaboliczne – mówi lekarz i naukowiec David Gius, dyrektor Centrum Onkologicznego Uniwersytetu w Cincinnati. – Skorzystaliśmy z danych badawczych, badając inny aspekt diety ketogenicznej i odkryliśmy coś nieoczekiwanego.

Długołańcuchowe nasycone kwasy tłuszczowe a stres mitochondrialny

Wyniki tych badań, oparte na eksperymentach na myszach, wskazują, że dieta bogata w długołańcuchowe nasycone kwasy tłuszczowe wywołuje stres mitochondrialny, co prowadzi do nasilenia stanu zapalnego. Myszom podawano dietę ketogeniczną zawierającą Crisco (tłuszcz roślinny na bazie oleju palmowego, zawierający około 26 procent długołańcuchowych nasyconych kwasów tłuszczowych), dietę ketogeniczną zawierającą olej kokosowy (podobny do Crisco pod względem zawartości tłuszczu, ale zawierający tylko 12 procent długołańcuchowych nasyconych kwasów tłuszczowych) lub zwykłą dietę dla porównania.

Po 21 dniach stosowania tej diety u myszy Crisco w sercach, nerkach, wątrobach, mózgach i białej tkance tłuszczowej zgromadził się znacznie wyższy poziom prozapalnych makrofagów, czyli wyspecjalizowanych białych krwinek, które zwalczają patogeny. Dieta ketogeniczna oparta na oleju kokosowym nie miała takiego efektu – u myszy stwierdzono poziomy markerów prozapalnych zbliżone do tych, które były karmione normalną dietą.

Krytyczny próg ekspozycji i sygnalizacja zapalna

– Nasze odkrycia wskazują, że prozapalne działanie długołańcuchowych nasyconych kwasów tłuszczowych może ujawnić się dopiero po przekroczeniu krytycznego progu ekspozycji – piszą autorzy badania. – Mimo że dieta ketogeniczna stosowana w tym badaniu zawiera stosunkowo mało długołańcuchowych nasyconych kwasów tłuszczowych w porównaniu z powszechnie stosowanymi preparatami na bazie smalcu lub masła kakaowego, to jednak in vivo indukuje ona akumulację makrofagów i sygnalizację zapalną.

Te niewielkie różnice mogą wyjaśniać, dlaczego dieta ketogeniczna może mieć zarówno działanie pro-, jak i przeciwzapalne. Wydaje się, że skutki zapalne są wywoływane przez sygnały stresu mitochondrialnego i aktywację komórek odpornościowych. Jak dodają autorzy, dane sugerują, że prozapalne konsekwencje diet ketogenicznych nie są nieodłącznym elementem metabolizmu ketonów, który wykazuje działanie przeciwzapalne, ale są kształtowane przez skład diety, dostępność kwasów tłuszczowych i potencjalnie odpowiedzi specyficzne dla typu komórek.

Czy dieta ketogeniczna może wspierać leczenie nowotworów

Badacze są ciekawi, czy diety ketogeniczne mogłyby być dostosowywane do zmiany mikrośrodowiska guzów i potencjalnie poprawiać wyniki immunoterapii nowotworów. To jednak kontrowersyjny obszar badań, wciąż znajdujący się w fazie eksploracyjnej. Obecnie ograniczone dowody pochodzą głównie z badań na zwierzętach, takich jak to, co oznacza, że nie jest jasne, czy efekty diet keto rzeczywiście mogłyby pomóc ludziom poddawanym leczeniu onkologicznemu.

To, że coś działa w określony sposób u myszy, nie musi oznaczać, że tak samo będzie u ludzi. Duży przegląd systematyczny przeprowadzony w 2021 roku nie wykazał dowodów na to, że dieta ketogeniczna robi różnicę u pacjentów onkologicznych, ani pod względem efektów przeciwnowotworowych, ani całkowitego przeżycia. Naukowcy rozpoczęli badanie kliniczne na University of Texas Health Science Center, aby dokładniej to zbadać, a wkrótce zostanie ono otwarte również na Uniwersytecie w Cincinnati. Badanie zostało opublikowane w Science Advances.