Geny owczarka niemieckiego zdradzają ciekawość i odwagę psów pracujących

Owczarki niemieckie hodowane do pracy są bardziej ciekawskie i mniej neurotyczne niż psy tej samej rasy hodowane do wystaw. Nowe badanie przeprowadzone przez Uniwersytet w Uppsali oraz Szwedzki Uniwersytet Nauk Rolniczych wykazało, że różnice te są widoczne nie tylko w zachowaniu czworonogów, ale także w ich genach. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie „Animal Genetics”.

Czym jest test oceny psychiki psa (DMA) i jak bada zachowanie owczarków niemieckich

Do pomiaru zachowania psów wykorzystano wystandaryzowany test behawioralny o nazwie Dog Mentality Assessment (DMA). Podczas testu psy konfrontowane są z różnorodnymi sytuacjami – sprawdza się między innymi, jak reagują na zaproszenie do zabawy, zagrażające postacie przypominające duchy oraz kontakt z nieznajomą osobą. Obecnie większość owczarków niemieckich w Szwecji przechodzi test DMA. W badaniu naukowcy przeanalizowali dane pochodzące od około 23 000 owczarków niemieckich.

Zachowanie owczarka niemieckiego ma ogromne znaczenie praktyczne, ponieważ psy tej rasy pełnią funkcje psów pracujących – wykorzystuje się je na przykład w policji czy siłach obronnych. Hodowla zwierząt o odpowiednich cechach bywa trudna i kosztowna, dlatego lepsze zrozumienie genetyki leżącej u podstaw tych cech może pomóc w jej udoskonaleniu.

Dwie populacje owczarków niemieckich w Szwecji i ich różnice genetyczne

Badacze wykazali, że populacja owczarków niemieckich w Szwecji składa się z dwóch grup: jednej hodowanej głównie ze względu na wygląd oraz drugiej przeznaczonej do pełnienia funkcji psów pracujących. Jak wyjaśnia Kerstin Lindblad-Toh, profesor genomiki porównawczej na Uniwersytecie w Uppsali i jedna z kierowniczek badania, hodowcy psów pracujących wyselekcjonowali i wyhodowali te zwierzęta, które naprawdę lubią pracę.

– Hodowcy psów pracujących wyselekcjonowali i wyhodowali te, które naprawdę lubią pracę; to dla nich trochę jak gra. To ciekawe, że teraz widzimy, że ta selektywna hodowla rzeczywiście doprowadziła do różnic między psami pracującymi a wystawowymi wśród owczarków niemieckich – różnic, które można zaobserwować zarówno na poziomie behawioralnym, jak i genetycznym – powiedziała Lindblad-Toh, cytowana w materiale źródłowym.

Geny związane z ciekawością i neurotycznością u psów i ludzi

Po przeprowadzeniu testów DMA naukowcy pobrali próbki krwi od 373 owczarków niemieckich, aby zmapować ich genomy. Okazało się, że w genomach psów istnieją obszary, w których widoczne są różnice w zależności od tego, jak ciekawskie lub chętne do zabawy są zwierzęta. Dzięki temu udało się zidentyfikować część genów u psów pracujących, które powiązane są z ciekawością i skłonnością do zabawy.

Co istotne, badania nad ludźmi również wykazały związki między genami a zachowaniem. Niektóre z genów powiązanych teraz z zachowaniem owczarków niemieckich były we wcześniejszych badaniach kojarzone z neurotycznością u ludzi.

– To interesujące, że kilka genów, które zidentyfikowaliśmy jako wpływające na zachowanie owczarków niemieckich, jest również powiązanych z tym zachowaniem u ludzi. Mamy więc przykład, jak w dłuższej perspektywie moglibyśmy zdobywać więcej wiedzy o różnych zachowaniach u ludzi z pomocą psów – stwierdziła Lindblad-Toh, której wypowiedź przytoczono w źródle.

Przyszłe badania z udziałem szwedzkich sił zbrojnych

Zachowanie nie jest kontrolowane wyłącznie przez pojedyncze geny – to złożona interakcja wielu różnych genów. We współpracy ze Szwedzkimi Siłami Zbrojnymi naukowcy zamierzają przeprowadzić większe badania, aby lepiej zmapować genetykę zachowania. Docelowo wyniki mogłyby zostać wykorzystane do wybierania psów o najlepszych predyspozycjach do roli dobrych psów pracujących oraz do selekcji hodowlanej.

– To ostatecznie oznaczałoby, że odkrycia te mogłyby zostać wykorzystane do wyboru psów, które mają najlepsze perspektywy zostania dobrymi psami pracującymi i które mogłyby być używane w hodowli. Ale jeszcze tam nie dotarliśmy. To badanie jest dopiero pierwszym krokiem i pokazuje, że rzeczywiście istnieją wyraźne różnice w zachowaniu między pracującymi owczarkami niemieckimi a owczarkami niemieckimi wystawowymi – podsumował Åke Hedhammar, emerytowany profesor Szwedzkiego Uniwersytetu Nauk Rolniczych.